Co zobaczyć w Pizie poza Krzywą Wieżą? 10 atrakcji Pizy.

Misja wycieczki do Pizy była prosta: sprawdzić, czy Krzywa Wieża jest krzywa i czy poza nią pozostało w Pizie coś wartego zobaczenia. By nie trzymać Was w napięciu, odpowiadamy, iż odpowiedź na oba pytania brzmi: TAK. Wbrew powszechnym stereotypom w Pizie jest dużo więcej do zobaczenia niż tylko inżynieryjna wtopa ze średniowiecza. Niestety miasto cierpi na syndrom jednego zabytku, ale mamy nadzieję, iż przekonamy Was, iż warto w nim spędzić dłuższą chwilę.

Widok na Plac Cudów z Krzywej Wieży.

Poniżej znajdziecie listę mniej i bardziej znanych atrakcji Pizy, trochę praktycznych wskazówek, kilka kulinarnych rekomendacji oraz interaktywną mapę zabytków i muzeów. Udanego wyjazdu!

Kolorowe kamienice nad rzeką Arno.

Największe atrakcje turystyczne Pizy

Plac Cudów w Pizie

Plac Cudów (Piazza dei Miracoli), oficjalnie znany jako Plac Katedralny (Piazza del Duomo), to najbardziej oblegana turystycznie część Pizy. Słynie ona z czterech wybitnych zabytków architektury sakralnej: katedry, baptysterium, cmentarza Camposanto oraz dzwonnicy, czyli słynnej na całym świecie , ,Krzywej Wieży”. To bez wątpienia największa atrakcja Pizy i obowiązkowy przystanek dla podróżników z całego świata odwiedzających Włochy.

Widok na Plac Cudów z murów obronnych.

Wejście do katedry jest darmowe przy zakupie biletu na dowolną atrakcję z Placu Cudów. Zwiedzanie reszty obiektów na Placu Cudów jest płatne i wymaga zakupu odpowiedniego biletu. Do wyboru jest kilka wariantów, z których dwa są najbardziej opłacalne:

• Pełny pakiet (z wieżą): zwiedzanie katedry, baptysterium, cmentarza oraz dwóch muzeów wraz z wejściem na Krzywą Wieżę (koszt to 27 EUR).
• Pakiet bez wieży: te same zabytki i muzea, ale bez wchodzenia na Krzywą Wieżę (koszt to 11 EUR).

Jak widać, wejście na wieżę mocno podbija cenę, ale trudno było nam odpuścić sobie to miejsce, gdyż bardziej niż na wejściu na samą wieżę zależało nam na widoku, jaki roztacza się z niej na cały Plac Cudów.

Katedra Santa Maria Assunta.

O ile do poszczególnych miejsc na Placu Cudów można wejść o dowolnej porze w trakcie godzin otwarcia, o tyle samą wieżę trzeba zwiedzać dokładnie o godzinie wskazanej na bilecie. Gorąco polecamy rezerwację biletów z wyprzedzeniem przez internet. Poza sezonem może się zdarzyć, iż uda się kupić wejściówki w dniu wizyty, jednak w okresie bezwzględnie rezerwowalibyśmy je online.

Katedra w Pizie

Prace nad katedrą rozpoczęto w 1064 roku, a jej oficjalna konsekracja nastąpiła w 1118 roku. Był to okres największej świetności Republiki Pizy, której potężne floty, handlowa i wojenna, dominowały w całym basenie Morza Śródziemnego.

Bogactwo zdobień zachwyca już na zewnątrz – szczególnie na zachodniej fasadzie (od strony baptysterium), gdzie wzrok przyciągają misterne rzędy kolumnowych arkad, rzeźby oraz monumentalne drzwi z brązu, pokryte szczegółowymi płaskorzeźbami.

Chrystus Pantokrator – piękna mozaika na sklepieniu głównej absydy.

Bogato zdobiony kasetonowy strop z drewna nad nawa główną.

Równie imponujące jest wnętrze świątyni, w którym do najważniejszych skarbów należą:

• mozaika na sklepieniu apsydy przedstawiająca Chrystusa,
• bogato zdobiona kamienna gotycka ambona z początku XIV wieku,
• grobowiec cesarza Henryka VII – władcy Świętego Cesarstwa Rzymskiego, który zmarł we Włoszech w 1313 roku.

Ołtarz główny, kaplice i przepięknie zdobiona ambona.

Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny i Świętych.

Krzywa Wieża w Pizie

Krzywa Wieża w Pizie to najsłynniejsza atrakcja Pizy i jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Włoch na świecie. Powiedzmy sobie szczerze, iż pod względem architektonicznym nie wyróżnia się niczym specjalnym, więc co sprawia, iż przyciąga miliony turystów z całego świata?

Fakt, iż przechyla się od czasów jej budowy, a kolejne pokolenia walczą, by uratować ją przed zawaleniem? A może jej ,,instagramowość”, czyli wietna okazja do zdjęć typu „podtrzymuję wieżę ręką”? Dziś cel wizyty jest chyba najmniej istotny – ludzie po prostu odwiedzają miejsca, które „trzeba odwiedzić”, a ta wieża jest jednym z nich.

Wnętrze Krzywej Wieży.

Widok z Krzywej Wieży.

Baptysterium San Giovanni w Pizie

Ta piękna budowla została wzniesiona w XII wieku i jest dziś największym tego typu obiektem we Włoszech (podobne znajdziecie między innymi we Florencji czy Parmie). Polecamy udać się na górną galerię, z której nie tylko roztacza się lepszy widok na wnętrze, ale również doskonale widać katedrę.

Baptysterium o wschodzie słońca.

A jaka była rola tej budowli? Baptysterium to wolnostojący budynek, stawiany zwykle przy kościołach, we wnętrzu którego mieścił się niewielki basen umożliwiający zanurzenie chrzczonej osoby. Baptysteria straciły na znaczeniu w późnym średniowieczu wraz ze zmianą obrzędu chrztu – zmieniono wówczas zanurzenie ciała na polanie wodą przy użyciu chrzcielnicy oraz wprowadzono chrzest niemowląt zamiast dorosłych. W rezultacie symboliczna ilość wody oraz znacznie mniejsze rozmiary chrzczonych dzieci całkowicie zmieniły wymagania architektoniczne.

Camposanto Monumentale

Camposanto Monumentale zachwyca swoją niezwykłą architekturą. Nie jest to klasyczny, otwarty cmentarz, ale monumentalna budowla sakralna z wewnętrznym dziedzińcem otoczonym gotyckimi krużgankami (stąd włoska nazwa campo santo, czyli „święte pole”).

Obiekt powstał jako ostatnia budowla na Placu Cudów. Początkowo przeniesiono tu pochówki rozsiane wcześniej wokół katedry, by z czasem uczynić z tego miejsca nekropolię dla najznamienitszych obywateli Pizy.

Oprócz licznych starożytnych sarkofagów i rzeźb największą uwagę przykuwają imponujące freski na ścianach krużganków, malowane głównie w XIV i XV wieku. Niestety w trakcie II wojny światowej w budynek uderzył odłamek alianckiego pocisku artyleryjskiego. W wyniku pożaru stopiony z dachu ołów spłynął po ścianach, niszcząc i zniekształcając większość bezcennych malowideł.

Na szczęście dzięki trwającym kilkadziesiąt lat pracom konserwatorskim freski udało się w większości odtworzyć.

Piekło (Inferno) – jeden z XIV wiecznych fresków, które moża zobaczyć w Camposanto.

Pochodzący z II wieku n.e. starożytny rzymski sarkofag.

Co jeszcze warto zobaczyć w Pizie poza Placem Cudów?

Zdecydowana większość turystów przybywa do Pizy tylko po to, aby zobaczyć Krzywą Wieżę. Ci bardziej dociekliwi zainteresują się jeszcze pozostałymi atrakcjami Placu Cudów. Rzeczywiście, to tam znajdują się najcenniejsze, światowej klasy zabytki i jeżeli taki był Wasz cel, można na tym zakończyć wycieczkę.

Uważamy jednak, iż Piza to urocze miasto, któremu warto poświęcić dłuższą chwilę, by poczuć uniwersytecki klimat toskańskiego miasteczka i zahaczyć o kilka mniej znanych, ale niezwykle ciekawych miejsc.

Zabudowa nad rzeką Arno.

Spacer murami obronnymi Pizy

Kiedy zobaczycie już wszystko na Placu Cudów, zachęcamy Was do wejścia na średniowieczne mury obronne, które dziś stanowią fascynującą, choć wciąż mało znaną atrakcję Pizy. Wejścia nie trzeba szukać daleko – znajduje się ono w ceglanej wieży stojącej tuż za baptysterium i cmentarzem Camposanto.

Po lewej stronie cmentarz żydowski, który można zwiedzać. Po prawej Plac Cudów.

Mury obronne od zewnątrz oraz Porta Nuova prowadząca na Plac Cudów.

W czasach świetności całkowita długość murów wynosiła około 7 kilometrów i duża ich część zachowała się do dziś. Dla turystów udostępniono jednak odcinek o długości 3,2 kilometra, ciągnący się od Piazza del Duomo na południe, aż do rzeki Arno. Zdecydowanie najciekawszy jest początkowy fragment okalający Plac Cudów. Mury mają aż 11 metrów wysokości, dzięki czemu pozwalają spojrzeć na baptysterium i katedrę z zupełnie innej perspektywy. jeżeli bardzo się spieszycie, możecie dojść tylko do Łaźni Nerona i zawrócić.

Spacer wzdłuż murów.

Z murów roztaczają się takie widoki.

I choć najlepsze panoramy zobaczycie na samym początku, to jeżeli nic Was nie goni, polecamy kontynuować spacer do samego końca. Ścieżka na niektórych odcinkach prowadzi między koronami drzew z widokiem na góry, czasem mija zakłady rzemieślnicze, a pod koniec biegnie tuż obok dachów mieszkalnych domów. Po drodze widać kilka mniej znanych zabytków oraz wieżę, z której roztacza się ładny widok na kopułę katedry i Krzywą Wieżę.

Czasem bywa zielono. W tle okoliczne góry.

Mija się Kościół San Zeno, o którym wzmianki pochodzą z XI wieku.

Z kwestii praktycznych: bilet kosztuje 5 EUR i co ciekawe, pozwala na ponowne wejście na mury w ciągu tego samego dnia. Można więc przejść interesujący nas kawałek, zejść do miasta na kawę i wrócić na zwiedzanie kolejnego odcinka.

Widok na Łaźnie Nerona z murów.

I bliższe spojrzenie na Łaźnie Nerona.

Piazza dei Cavalieri (Plac Rycerzy)

Plac ten od średniowiecza stanowił centrum życia politycznego Pizy oraz uczestniczył w tak doniosłych wydarzeniach, jak ogłoszenie przez Florencję w 1406 roku końca niepodległości Republiki Pizy. Przebudowany w stylu renesansowym w XVI wieku, mieści dziś kilka zabytkowych budowli.

Statuta Kosmy I Medyceusza – księcia Toskanii.

W oczy rzuca się przede wszystkim Palazzo della Carovana z przepiękną fasadą pokrytą dekoracjami sgraffito. Budynek powstał dla Zakonu Świętego Stefana Papieża i Męczennika, założonego przez księcia Kosmę I Medyceusza w 1561 roku. Rekrutowany spośród szlachty zakon stawiał sobie za cel obronę chrześcijaństwa przed naporem osmańskim. Jego rycerze wzięli udział m.in. w słynnej obronie Malty (rządzonej przez joannitów) oraz w legendarnej, zwycięskiej bitwie pod Lepanto.

Palazzo del Consiglio dei Dodici.

Przed budowlą stoi posąg Kosmy I, pierwszego Wielkiego Mistrza Zakonu. Będąc na placu, warto też zajrzeć do kościoła Santo Stefano dei Cavalieri, w którym przechowywane są trofea morskie zdobyte przez zakonników – w tym autentyczne fragmenty flag z bitwy pod LepaWnto.

W Palazzo dell’Orologio wbudowano wieżę, w której śmiercią głodową zginął jeden z bohaterów Boskiej Komedii – Dantego.

Chiesa di Santa Maria della Spina

Tuż nad brzegiem przepływającej przez miasto rzeki Arno wznosi się niewielki, ale niezwykle interesujący gotycki kościół. To, co nas najbardziej zaskoczyło, to niesamowity kontrast między surowym, wręcz skromnym, wnętrzem świątyni a jej bogatą fasadą zewnętrzną, gęsto zdobioną rzeźbami świętych.

Chiesa di Santa Maria della Spina.

Kościół powstał w 1230 roku, czyli w czasach największego rozkwitu Pizy. W XIX wieku, z uwagi na realne zagrożenie zalaniem przez wody rzeki, cała budowla została drobiazgowo rozebrana i z wielką dokładnością zrekonstruowana nieco wyżej, na bezpieczniejszym terenie.

Museo delle Navi Antiche di Pisa (Muzeum Starożytnych Statków)

Jeśli interesuje Was historia Pizy i starożytnego Rzymu, ze szczególnym uwzględnieniem handlu morskiego i ekonomii, koniecznie udajcie się do Museo delle Navi Antiche di Pisa. To fascynujące muzeum poświęcone jest starożytnym statkom z czasów rzymskich. Obiekt znajduje się tuż przy rzece Arno, około 15 minut spacerem od Placu Cudów.

Budynek dawnej stoczni. Dziś muzeum.

Rekonstrukcja starożytnej rzymskiej łodzi.

W budynku dawnej stoczni (Arsenali Medicei), którą wraz z upadkiem produkcji okrętów przerobiono później na stajnie, znajduje się podzielona na kilka sekcji wystawa. Jej najcenniejszą część stanowią doskonale zachowane wraki rzymskich łodzi i statków handlowych z okresu od II wieku p.n.e. do II wieku n.e., które niespodziewanie odkryto na terenie miasta.

Poza wrakami czeka na Was ciekawie opowiedziana historia o związku Pizy z morzem, opowieść o trudnym, codziennym życiu marynarzy oraz przegląd przewożonych przez nich towarów. Przekonajcie się sami, jak żeglowało się przez Morze Śródziemne 2000 lat temu!

Jeden z wydobytych wraków.

Na podstawie wraków wiemy jak dawniej transportowano towary – istotną rolę odgrywały amfory.

Cittadella i Arsenale Repubblicano (Stara Cytadela)

Jeśli zdecydujecie się na dalszy spacer w poszukiwaniu reliktów dawnej potęgi Pizy, traficie na wysoką ceglaną wieżę wkomponowaną w mury obronne. To wybudowana w XIV wieku forteca, która powstała w miejscu dawnych doków. Straciły one na znaczeniu po kolejnych klęskach militarnych morskiego miasta, ostatecznie zdominowanego przez Florentyńczyków. Kompleks ten nazywany jest Starą Cytadelą – dla odróżnienia od Nowej Twierdzy (Fortezza Nuova), o której piszemy niżej.

Tuż za wieżą znajdują się dawne zabudowania stoczni Republiki Pizy (Arsenali della Repubblica). To tam budowano niegdyś okręty pozwalające miastu dominować na Morzu Śródziemnym. Konstrukcje te wyznaczają też najbardziej wysuniętą na zachód część murów miejskich, która nie łączy się jednak z opisanym wcześniej turystycznym fragmentem. Dla prawdziwych pasjonatów tematu: w sieci (np. na YouTubie) można znaleźć świetne wideorekonstrukcje 3D pokazujące dawny rozwój tych stoczni i murów.

Średniowieczna stocznia mieści dziś obiekty kultury.

Makieta stoczni w Collezione delle tradizioni storiche di Pisa.

Fortezza Nuova (Nowa Twierdza)

Mając jeszcze trochę czasu przed pociągiem do Genui, postanowiliśmy bliżej przyjrzeć się fortyfikacjom, które dostrzegliśmy podczas spaceru wzdłuż murów obronnych. Budowla ta okazała się Fortezzą Nuovą (Nową Twierdzą). Z czasem dawny obiekt wojskowy przekształcony został w prywatną rezydencję, a ostatecznie w ogólnodostępne, zielone ogrody – Giardino Scotto. Polecamy to miejsce na przyjemny spacer z dala od tłumów, szczególnie w upalne dni, gdyż parkowa roślinność zapewnia sporo cienia.

Wejście od strony dawnej fosy.

Fragment murów z wieżą obronną.

Widok na Fortezza Nuova z drugiego brzegu rzeki Arno.

Jak dostać się do Pizy?

Do Pizy przylecieliśmy z Krakowa, choć lista polskich lotnisk obsługujących ten kierunek jest oczywiście dłuższa. To, co nas najbardziej zaskoczyło, to genialne położenie pizańskiego lotniska, które znajduje się praktycznie w granicach miasta.

Po wylądowaniu ruszyliśmy przed siebie na piechotę, jedząc po drodze świetną pizzę w kultowej Pizzerii da Nando, zlokalizowanej przy deptaku Corso Italia. Oczywiście na miejscu dostępny jest też transport publiczny (w tym automatyczny pociąg Pisa Mover), który z lotniska wygodnie zabierze Was na dworzec główny.

Mapa – Piza atrakcje, zabytki i interesujące miejsca

Piza jako baza wypadowa do odkrywania Toskanii i Ligurii

Lukka

Pierwotnie w Pizie mieliśmy spędzić tylko jeden dzień i od razu skierować się do malowniczo położonej między wzgórzami Lukki, uznawanej za jedno z najpiękniejszych miast Toskanii. W trakcie poszukiwania noclegów okazało się jednak, iż pod koniec października odbywa się tam słynny festiwal Lucca Comics & Games. Ceny hoteli wystrzeliły w kosmos, a dostępność spadła niemal do zera. Sama myśl o tysiącach Kapitanów Ameryka i innych postaciach w rajtuzach biegających po zabytkowym mieście skutecznie nas odstraszyła. Przenieśliśmy więc uwagę na Pizę, gdzie zostaliśmy dzień dłużej, oraz na Genuę. Natomiast pomysł, aby z Pizy podjechać do Lukki w nas pozostał i jesteśmy pewni, iż jeszcze kiedyś go zrealizujemy…

Genua

Po zwiedzeniu Pizy udaliśmy się do Genui – dawnej, śmiertelnej rywalki Pizy w walce o rządy na Morzu Śródziemnym. Jak już wspomnieliśmy, to Genua wyszła z tego starcia zwycięsko. Dziś to główny włoski port pod względem tonażu przeładunku, a także potężne miasto pełne wspaniałych, przebogatych pałaców z późniejszych wieków. A Piza? Z czasem stała się cichym, prowincjonalnym miasteczkiem, choć z niesamowicie dumną historią i wielkimi zabytkami.

Parco Nazionale delle Cinque Terre

Jadąc do Genui pociągiem, mija się słynne, kolorowe wioski rybackie położone na malowniczym, surowym wybrzeżu Ligurii – Cinque Terre. Każda z tych miejscowości ma swój unikalny klimat, dlatego warto odwiedzić każdą z nich, korzystając z często kursujących pociągów lokalnych. Patrząc od południa, te pięć perełek to: Riomaggiore, Manarola, Corniglia, Vernazza oraz Monterosso al Mare.

Jeśli planujecie zwiedzać Cinque Terre powoli i bez pośpiechu, doskonałą i znacznie tańszą bazą wypadową pod kątem noclegów może być sąsiednia miejscowość La Spezia.