Biografia artystki Gabriele Stötzer skupia w sobie burzliwą historię Niemiec Wschodnich. W 1977 roku, po podpisaniu petycji przeciwko ekspatriacji artysty-dysydenta Wolfa Biermanna, Stötzer została aresztowana pod zarzutem zniesławienia państwa i skazana na rok więzienia w więzieniu dla kobiet Hoheneck. Doświadczenia represji politycznych i wszechobecnej inwigilacji silnie wpłynęły na jej działalność artystyczną i popchnęły w kierunku działania w ramach oddolnych, niezależnych kolektywów twórczych. Po wyjściu na wolność Stötzer zaangażowała się w kiełkujący literacki i artystyczny underground w Erfurcie, gdzie zaprzyjaźniała się z punkami i squattersami oraz organizowała warsztaty, wystawy i interwencje publiczne. W połowie lat 80. współzałożyła Künstlerinnengruppe Erfurt, czyli Grupę Artystek z Erfurtu (która po upadku NRD występowała pod nazwą Exterra XX) – jedyną tego rodzaju grupę zajmującą się sztuką performatywną w Niemczech Wschodnich.
W intermedialnej działalności grupy – obejmującej m.in. działania performatywne w przestrzeni miejskiej i mieszkaniach prywatnych, subwersywne pokazy mody, pisanie manifestów literackich, kręcenie filmów na taśmie Super 8 czy koncerty muzyki eksperymentalnej – wnikliwa obserwacja codzienności i realiów społeczno-politycznych splata się z surrealistyczną, wręcz oniryczną wrażliwością. Wystawa w Gropius Bau oddaje wszechstronność praktyki Stötzer. Obok dokumentacji akcji performatywnych (m.in. Veitstanz/Feixtanz z 1988 roku, w której artystka wraz ze współpracowniczkami nawiązuje do średniowiecznego fenomenu tańca św. Wita, w ramach którego grupy ludzi, niekiedy liczące tysiące osób, tańczyły aż do utraty sił), znalazły się na niej „obiekty modowe”, prace fotograficzne oraz książki artystyczne – swoiste mini-galerie sztuki, w których splatają się poszczególne wątki tematyczne.
Gabriele Stötzer, Dabei sein und nicht schweigen
Gropius Bau, Niederkirchnerstraße 7, Berlin
Gabriele Stötzer, Römisches Korsett, 1990, dzięki uprzejmości Gabriele Stötzer, © VG Bild-Kunst, Bonn 2026
Künstlerinnengruppe Erfurt. Od lewej do prawej: Vereny Kyselka w kostiumie prezentera wiadomości, pomalowana Gabriele Göbel, Ingrid Plöttner w kostiumie smoka, Monika Andres w kostiumie gazetowym; Erfurt, 1989, dzięki uprzejmości Künstlerinnengruppe Erfurt, © Gabriele Stötzer, fot. Christiane Wagner
Gabriele Stötzer podczas pokazu mody autorstwa Künstlerinnengruppe Erfurt, Ballhaus im Nordpark, Düsseldorf, 1992, dzięki uprzejmości Künstlerinnengruppe Erfurt, z archiwum Gabriele Stötzer
widok wystawy Gabriele Stötzer: Dabei sein und nicht schweigen, Gropius Bau, 2026, © Gropius Bau, fot. Rosa Merk
