Wiesz, Bogno, ostatnio klientów przychodziło mało Ania przetarła nos, odchylając się w fotelu w kawiarni przy Krakowskim Przedmieściu. Może źle, iż zostawiłam pracę w biurze?
Wróć więc, Bogna obojętnie mieszała cappuccino. Tam przyjmą cię z otwartymi ramionami.
Ania skrzywiła się i pokręciła głową.
No nie. Wolę samodzielność niż wieczną kontrolę szefa. Trzeba się jednak lepiej rozkręcić.
Ostatnie pół roku wkładała całą energię w rozwój własnego studia fotograficznego. Zbudowała portfolio, założyła stronę na Instagramie, regularnie wrzucała zdjęcia. Klienci przychodzili, choć nieregularnie raz tydzień pełen sesji, następnym razem cisza, a w kieszeni tylko wiatr. Ania wiedziała, iż potrzebny jest czas, cierpliwość i masę wysiłku.
Bogna pracowała w dużym sklepie z elektroniką EuroRTVAGD jako doradczyni. Towarzyska, z lekkim uśmiechem i talentem do rozmowy o wszystkim, gwałtownie nawiązywała kontakt z klientami. Gdy rozmowa schodziła na święta rodzinne czy planowane uroczystości, Bogna wspominała przy okazji swoją przyjaciółkę fotografkę. Dzięki temu Ania od czasu do czasu dostawała zlecenia nic wielkiego, ale zawsze miło.
A pamiętasz tę parę, co przyszła w zeszłym tygodniu? Bogna wzięła łyk kawy i zmrużyła oczy. To ja ich skierowałam do ciebie na sesję dziecięcą.
Ach, tak Ania skinęła głową. Dzięki, naprawdę. Kochani ludzie, a dziecko to skarb.
Nie ma za co, Bogna machnęła ręką. Ale w porządku, powinnaś mi trochę podzielić swój procent.
Ania zatrzymała się z filiżanką w połowie drogi do ust.
Co?
To logiczne, wzruszyła ramionami Bogna. Przynoszę ci klientów, ty je fotografujesz. To znaczy, iż jesteśmy partnerami.
Ania spojrzała na przyjaciółkę, próbując pojąć, czy żartuje. Potem roześmiała się.
Twoim humorem potrafisz mnie przerażać.
Nie bądź taka, Bogna uśmiechnęła się. Po prostu myślę na głos.
Rozmowa zeszła na inne tematy seriale, wspólnych znajomych, plany na weekend. Ania gwałtownie zapomniała o dziwnym komentarzu, uznając, iż to po prostu nieudany żart.
Miesiące mijały w kolejnych sesjach. Ania fotografowała rodziny w parkach, dziecięce przyjęcia w salach zabaw, portrety biznesowe do CV. Wrzucała ogłoszenia na serwisy, zawierała współpracę z organizatorami eventów, prosiła klientów o opinie. Baza rosła powoli, ale stabilnie.
Bogna od czasu do czasu przypominała o swoim wkładzie. Raz rzuciła: Bez mnie nie miałabyś pracy, innym razem udawała obrażenie: A ja tyle osób do ciebie skierowałam, a ty nie podziękowałaś normalnie. Ania odrzucała to. Przyjaciółka lubiła wyolbrzymiać swoją rolę w sukcesach innych to po prostu jej charakter. Faktem było, iż kilka zleceń naprawdę przywiozła, ale i bez niej Ania poradziłaby sobie sama.
Pewnego dnia Ania wpadła do domu Bogny. Ta wyglądała na wyczerpaną: blada skóra, ciemne kręgi pod oczami. Przy herbacie nagle powiedziała:
Dość, już nie wytrzymam.
Co się stało? Ania odłożyła telefon, na którym edytowała zdjęcia.
odchodzę, Bogna przetarła twarz dłonią. Mam dość tego sklepu. Klienci ciągle niezadowoleni, szef naciska, grafik beznadziejny. Mam dość.
Naprawdę? Ania odłożyła telefon. Co teraz zrobisz?
Nie wiem, Bogna wzruszyła ramionami. Trochę odpocznę, pomyślę. Chcę coś lepszego, może jakaś praca w biurze, albo całkowicie się przeszkolę.
Odważna decyzja, Ania skinęła głową. jeżeli jesteś pewna, życzę powodzenia.
Tydzień po odejściu Bogna żyła w luzie. Spotykała się z przyjaciółkami, chodziła na zakupy, wrzucała na Instagram zdjęcia z podpisami zasłużony odpoczynek i w końcu żyję dla siebie. Nie zamieszczała CV, nie szukała rozmów kwalifikacyjnych. Na pytania Ani o pracę odpowiadała wymijająco: Patrzę, nic interesującego nie trafia, nie ma pośpiechu.
Po miesiącu ton się zmienił. Bogna zaczęła narzekać:
Te przekleństwa kredytowe, wkurzona pokazała telefon. Już trzeci raz dzwonią z banku, przypominają o zaległościach.
Nie myślałaś o jakiejś tymczasowej pracy? ostrożnie zaproponowała Ania. Przynajmniej będziesz mieć dochód, szukając lepszej oferty.
Gdzie tu znajdę pracę, Bogna zmarszczyła brwi. Albo płacą grosze, albo wymagają kosmicznych kwalifikacji. Nie dam się na każdą robotę, mam doświadczenie, wykształcenie.
Ania milczała. Nie chciała się kłócić, a i tak Bogna znajdzie wymówkę. Przyjaciółka liczyła na cud: albo idealna oferta spadnie z nieba, albo pieniądze przyjdą same.
A Ania miała pełne ręce roboty. Zrealizowała okazałe wesele. Młoda para była sympatyczna i wdzięczna. Panna młoda przedślizgnęła wszystkie szczegóły, sporządziła listę niezbędnych ujęć, pan młody popierał każdą koncepcję. Sesja trwała cały dzień przygotowania, ceremonia, bankiet. Ania wróciła do domu zmęczona, ale usatysfakcjonowana. Obróbka zdjęć zajęła kilka dni. Dodatkowo para zamówiła krótki film z najpiękniejszymi momentami. Otrzymała godną zapłatę, która pokryła wydatki na kolejny miesiąc.
Wieczorem telefon zadrżał. To była Bogna.
Cześć, jej głos brzmiał rzeczowo. Musimy pogadać.
O co? Ania wciąż edytowała kolejną sesję.
Czy nagrałaś w zeszłym tygodniu to wesele?
Tak, zrobiłam. Co?
To właśnie tę parę, którą ci poleciłam. Panna młoda kupiła u nas w EuroRTVAGD sprzęt pięć miesięcy temu, a ja wspomniałam jej o tobie.
Ania zmarszczyła brwi. Panna młoda rzeczywiście trafiła na jej profil w mediach społecznościowych, przeczytała opinie i wybrała Anię.
Bogno, ona mnie znalazła w sieci.
I co? Bogna warknęła. Powiedziałam jej o tobie, a ona zapamiętała i przyszła. To znaczy, iż mam wkład. Daj mi więc dziesięć tysięcy złotych.
Ania zbladła.
Żartujesz?
Nie żartuję. Pomogłam ci, więc chcę swoją część.
Bogno, czy ty w ogóle masz pojęcie? Ania starała się zachować spokój. Wspomniałaś o mnie kilka razy, to nie czyni cię partnerem biznesowym.
Czyni, upierała się Bogna. Bez mojej rekomendacji nie znalazłaby mnie.
Bez twojej rekomendacji znalazłaby innego fotografa, Ania zaczęła się denerwować. Ja i tak dostaję zamówienia dzięki własnej pracy, umiejętnościom i zaangażowaniu. Ty nie masz z tym nic wspólnego.
A więc? głos Bogny stał się lodowaty. Kiedy brakowało klientów, narzekałaś mi. Gdy ja wysyłałam ludzi, byłaś zadowolona. A teraz, gdy pieniądze już płyną, nagle nie jestem potrzebna?
To nonsens, Ania otarła czoło. Wiem, iż masz problemy finansowe, ale to nie usprawiedliwia żądania pieniędzy za czyste wspomnienie. Same nie szukasz pracy, a teraz próbujesz wyciągnąć z mnie pieniądze?
Prawdziwa przyjaciółka by pomogła, ton Bogny przybrał obrażony. Nie proszę cię, żebyś mnie utrzymywała. Chcę tylko to, na co zasłużyłam.
Nic nie zasłużyłaś, odparła Ania zimno. Wspomniałaś o mnie w kilku rozmowach, to nie jest praca, to nie wkład, to po prostu przyjacielskie wsparcie, które nie wymaga zapłaty.
Łapczywa jesteś, Bogna rozeszła się złośliwym śmiechem. Myślałam, iż jesteś inna. A tak to jesteś jak wszyscy pieniądze weź i zapomnij o tych, co ci pomogli.
Pomagałaś? Ania poczuła rosnącą irytację. Kilka razy powiedziałaś ludziom, iż masz znajomą fotografkę. To maksimum, co zrobiłaś. Ja wkładam w biznes czas, pieniądze, siłę. Kupuję sprzęt, obrabiam zdjęcia do trzeciej w nocy. A ty? Siadasz na kanapie i oglądasz seriale.
Myślisz, iż jesteś taką sukcesorką, iż samodzielnie wszystko osiągnęłaś? Bogna syknęła w słuchawkę. Bez mnie nic by ci się nie udało.
Wiesz co, Bogno, Ania westchnęła. Mam dosyć tego słuchania. Zajmij się swoimi kredytami, znajdź pracę, bądź dorosła. Nie wymagaj od innych tego, co nie jest twoje.
Nie jesteś już moją przyjaciółką krzyknęła Bogna i rozłączyła się.
Ania siedziała kilka minut z telefonem w dłoni, próbując przetrawić całą sytuację. Absurd żądania pieniędzy za jedynie wymienienie czyjegoś nazwiska? To już coś pomiędzy szantażem a bezczelną bezczelnością.
Otworzyła komunikator i zablokowała Bognę. Potem zrobiła to samo w mediach społecznościowych, dodała numer do czarnej listy. Żadnych wyjaśnień, żadnych pożegnań po prostu odciął osobę od swojego życia jednym ruchem.
Ania oparła się o oparcie kanapy i zamknęła oczy. Ile czasu znosiła te podprogowe uwagi, te dziwne roszczenia o wspólny zarobek? Ile razy ignorowała toksyczne komentarze, tłumacząc je charakterem przyjaciółki? Czerwone flagi były widoczne od samego początku wystarczyło je zauważyć.
Prawdziwi przyjaciele nie żądają zapłaty za drobną przysługę. Nie wywołują poczucia winy, by wyłudzić pieniądze. Nie ogłaszają się partnerami biznesowymi, gdy ich wkład ogranicza się do kilku słów. Autentyczni przyjaciele cieszą się twoim sukcesem, wspierają w porażkach i nie liczą się z kredytami.
Ania otworzyła oczy i spojrzała na nieedytowane zdjęcie na ekranie laptopa. Musi iść dalej rozwijać firmę, szukać nowych zleceń, doskonalić warsztat. Najważniejsze jednak, by otaczać się ludźmi, którzy nie mierzą przyjaźń pieniędzmi.
Bo przyjaźń, jak dobre zdjęcie, wymaga światła, cierpliwości i autentyczności a nie rachunków.
