Jesienią półki wypełniają się sokami, musami, powidłami, dżemami i innymi owocowymi przetworami. Na opakowaniach coraz częściej pojawiają się hasła odnoszące się do cukru. Warto wiedzieć, co rzeczywiście z nich wynika.
„Bez dodatku cukru” nie oznacza, iż cukrów nie ma
Owoce naturalnie zawierają cukry. jeżeli więc przygotujemy produkt wyłącznie z owoców, przez cały czas znajdziemy w nim cukry, mimo iż podczas produkcji nie wsypano ani jednej łyżeczki cukru.
I właśnie tutaj znajduje się klucz do zrozumienia określenia „bez dodatku cukru”.
Taki komunikat odnosi się do tego, iż do produktu nie dodano cukrów ani innych składników użytych ze względu na ich adekwatności słodzące. Nie oznacza natomiast, iż gotowy produkt nie zawiera cukrów występujących naturalnie w jego składnikach.
Dlatego na opakowaniu produktu „bez dodatku cukru” może jednocześnie pojawić się informacja o kilku czy kilkunastu gramach cukrów w 100 g.
Nie ma w tym sprzeczności.
„Bez cukru” oznacza coś innego
Jeszcze innym określeniem jest „bez cukru”.
To nie jest swobodny slogan reklamowy. W przypadku żywności oświadczenia żywieniowe są regulowane, a możliwość używania poszczególnych sformułowań zależy od spełnienia określonych warunków.
Dlatego nie należy traktować określeń „bez cukru” oraz „bez dodatku cukru” jako synonimów.
Pierwsze odnosi się do bardzo niskiej zawartości cukrów w gotowym produkcie, drugie – do tego, czy cukry zostały dodane podczas produkcji.
Dla konsumenta różnica jest istotna.
Najpierw skład, później przód opakowania
Duże hasła marketingowe widzimy natychmiast. Lista składników wymaga już odwrócenia słoika czy butelki.
Warto wyrobić sobie właśnie taki nawyk.
Jeżeli kupujemy przetwór owocowy, sprawdźmy przede wszystkim, co znajduje się na początku składu i jaki jest udział owoców. Składniki podawane są w kolejności malejącej według ich ilości użytej do produkcji.
Dzięki temu łatwiej porównać dwa produkty, które z przodu opakowania mogą wyglądać niemal identycznie.
Sprawdź też rubrykę „w tym cukry”
Drugim miejscem, do którego warto zajrzeć, jest tabela wartości odżywczej.
W pozycji dotyczącej węglowodanów znajdziemy informację „w tym cukry”. Pokazuje ona zawartość cukrów w gotowym produkcie, niezależnie od tego, czy zostały dodane przez producenta, czy występowały naturalnie w wykorzystanych składnikach.
To szczególnie ważne przy produktach owocowych.
Jeśli mus powstał z bardzo słodkich owoców, może zawierać sporo naturalnie występujących cukrów, choć jego lista składników będzie wyjątkowo krótka.
Dlatego napis „bez dodatku cukru” nie powinien być interpretowany jako „można jeść bez ograniczeń”.
Sok, nektar i napój to nie to samo
Podczas zakupów warto również zwracać uwagę na nazwę produktu.
Sok owocowy, nektar i napój owocowy to różne kategorie. Nie należy zakładać, iż każda kolorowa butelka stojąca na półce z owocami zawiera adekwatnie to samo.
Najprostszą zasadą jest ponownie przeczytanie etykiety. Sprawdźmy nazwę produktu, skład oraz udział wykorzystanych owoców.
Szczególnie przy napojach lista składników może być znacznie bardziej rozbudowana niż w przypadku soku.
„Naturalna słodycz” przez cały czas jest słodyczą
Marketing żywności lubi określenia kojarzące się z naturą. Syrop, koncentrat soku czy inne słodkie składniki mogą brzmieć dla konsumenta inaczej niż zwykły cukier.
Nie warto jednak oceniać produktu tylko na podstawie tego, czy na liście widzimy słowo „cukier”.
Jeśli zależy nam na ograniczeniu spożycia cukrów, należy spojrzeć zarówno na cały skład, jak i tabelę wartości odżywczej.
Zamiana jednej nazwy na inną nie sprawia automatycznie, iż produkt staje się żywieniowo obojętny.
Dżem bez dodanego cukru może być bardzo słodki
Dobrym przykładem są owocowe przetwory.
Dojrzałe owoce same zawierają cukry, a dodatkowo podczas przetwarzania zmienia się proporcja wody i pozostałych składników. W rezultacie produkt może mieć intensywnie słodki smak bez tradycyjnego dosładzania.
To samo dotyczy musów owocowych.
Jeżeli mamy do wyboru kilka podobnych produktów, warto zestawić ich skład oraz ilość cukrów podaną w przeliczeniu na 100 g. Dopiero takie porównanie daje znacznie pełniejszy obraz niż pojedyncze hasło na froncie opakowania.
A co z sokiem wyciskanym w domu?
Domowy sok nie potrzebuje etykiety, ale cukry z owoców oczywiście w nim pozostają.
Co więcej, wypicie owoców w postaci soku nie jest dokładnie tym samym co zjedzenie ich w całości. Podczas przygotowywania części soków oddzielamy sporą część miąższu i znajdującego się w nim błonnika.
Dlatego choćby sok przygotowany wyłącznie z owoców warto traktować jak sok, a nie jak wodę.
„Naturalny” nie oznacza produktu, którego ilość przestaje mieć znaczenie.
Krótszy skład może ułatwić wybór
W przypadku prostych przetworów często nie potrzebujemy kilkunastu składników.
Mus może składać się przede wszystkim z owoców, podobnie jak część przecierów. Przy zakupach dobrze porównać kilka opakowań i zastanowić się, za co adekwatnie płacimy.
Nie oznacza to, iż każdy dodatek do żywności jest czymś złym. Niektóre pełnią konkretne technologiczne funkcje i są dopuszczone do stosowania.
Z punktu widzenia świadomego konsumenta najważniejsze jest rozumienie etykiety, a nie automatyczny strach przed długą lub chemicznie brzmiącą nazwą.
Największa pułapka znajduje się z przodu
Producenci doskonale wiedzą, iż zakupy robimy szybko. Dlatego największe napisy na opakowaniu mają w kilka sekund zwrócić naszą uwagę.
„Bez dodatku cukru”, „100 proc. owoców”, „naturalnie słodki” – każdy z tych komunikatów może przekazywać prawdziwą informację, ale żaden nie zastępuje przeczytania całej etykiety.
Najlepszy nawyk jest bardzo prosty: odwrócić opakowanie.
Kilka sekund wystarczy, aby sprawdzić skład, ilość owoców i zawartość cukrów. Wtedy to nie kolorowe hasło wybiera produkt za nas – wybieramy go sami.
