Aktywność fizyczna Polaków pozostaje jedną z najniższych w Europie. Dane GUS, WHO i Ministerstwa Sportu i Turystyki pokazują, iż większość mieszkańców nie spełnia zaleceń dotyczących regularnego ruchu. Eksperci wskazują, iż rozwiązania behawioralne oraz grywalizacja mogą skutecznie zwiększyć aktywność fizyczną i ograniczyć koszty zdrowotne oraz gospodarcze.
Aktywność fizyczna Polaków. Dane GUS i WHO nie pozostawiają złudzeń
Niezależnie od metodologii badań poziom aktywności fizycznej Polaków pozostaje niski. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, iż w 2025 roku aż 56 proc. Polaków deklarowało brak jakiejkolwiek aktywności fizycznej lub rekreacji ruchowej.
Podobne wnioski płyną z analiz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Według jej szacunków w 2022 roku 37 proc. dorosłych Polaków nie osiągało zalecanego poziomu aktywności fizycznej. Dla porównania średnia dla Europejskiego Regionu WHO wynosiła 25 proc.
Dane Ministerstwa Sportu i Turystyki również potwierdzają skalę problemu. W 2025 roku jedynie 21 proc. osób powyżej 15. roku życia spełniało zalecenia WHO dotyczące aktywności fizycznej w czasie wolnym, z wyłączeniem spacerów.
Dlaczego aktywność fizyczna jest ważna dla zdrowia i gospodarki?
Niska aktywność fizyczna wpływa nie tylko na pogorszenie stanu zdrowia i jakości życia, ale także generuje wysokie koszty społeczne oraz ekonomiczne.
Badanie Instytutu Badań Strukturalnych z 2025 roku pokazuje, iż gdyby połowa nieaktywnych fizycznie Polaków zaczęła spełniać zalecenia WHO, liczba zgonów mogłaby zmniejszyć się o 13,7 proc. Jednocześnie ograniczenie absencji chorobowej przyniosłoby gospodarce oszczędności sięgające 1,9 mld zł.
Jak zwiększyć aktywność fizyczną Polaków? Potrzebne są skuteczne działania
Eksperci OECD podkreślają, iż skuteczna promocja aktywności fizycznej wymaga jednoczesnego wykorzystania wielu narzędzi.
Do najważniejszych należą programy prowadzone w szkołach, miejscach pracy i systemie ochrony zdrowia, rozwój infrastruktury sportowej i rekreacyjnej, planowanie przestrzeni sprzyjającej aktywnemu transportowi oraz kampanie edukacyjne promujące zdrowy styl życia.
W Polsce funkcjonuje już wiele takich inicjatyw. Ministerstwo Sportu i Turystyki realizuje programy „Aktywna Szkoła” i „Aktywny Orlik”, a także działania skierowane do seniorów, osób z niepełnosprawnościami oraz mieszkańców obszarów wiejskich. Coraz więcej miast rozwija również systemy rowerów publicznych wspierające codzienną aktywność fizyczną.
Rozwiązania behawioralne i grywalizacja mogą zwiększyć aktywność fizyczną
Coraz większe znaczenie w promocji zdrowego stylu życia zyskują rozwiązania behawioralne. Wielka Brytania od wielu lat wykorzystuje nauki behawioralne w polityce zdrowotnej jako uzupełnienie tradycyjnych działań.
Jednym z najnowszych przykładów jest program zachęcający mieszkańców do codziennych 30-minutowych spacerów. W ciągu miesiąca uczestnicy pokonują dystans odpowiadający maratonowi. Program nie wymaga specjalistycznego sprzętu ani kosztownej infrastruktury, dzięki czemu jest dostępny dla szerokiego grona odbiorców.
Istotnym elementem projektu jest grywalizacja. Uczestnicy monitorują swoje postępy, zdobywają kolejne osiągnięcia, utrzymują serię aktywnych dni i otrzymują nagrody. Takie rozwiązania zwiększają motywację oraz pomagają budować trwałe nawyki związane z aktywnością fizyczną.
Rowerowy Maj pokazuje, iż grywalizacja działa również w Polsce
Przykładem skutecznego wykorzystania mechanizmów behawioralnych jest kampania „Rowerowy Maj”, zapoczątkowana przez Miasto Gdańsk i realizowana w tej chwili w wielu polskich samorządach.
Program poprzez zabawę, rywalizację i system nagród zachęca dzieci, młodzież oraz nauczycieli do aktywnego docierania do szkoły. Eksperci wskazują, iż podobne rozwiązania mogłyby zostać wykorzystane także w działaniach skierowanych do dorosłych.
Rozszerzenie polityki publicznej o mechanizmy behawioralne mogłoby zwiększyć aktywność fizyczną społeczeństwa, poprawić stan zdrowia mieszkańców oraz ograniczyć koszty ponoszone przez system ochrony zdrowia i gospodarkę.
Źródło: Tygodnik Gospodarczy Polskiego Instytutu Ekonomicznego/Iga Rozbicka/YouTube
To też może Cię zainteresować
Pszczoły bliżej pacjentów słuchu. Kraina Miodu APILAND otwarta w Kajetanach
