Abruzja to region, w którym góry i morze harmonijnie się przenikają. W ciągu godziny można tu zjechać z terenów górskich na wybrzeże. Dlatego w tym artykule chcę ci podpowiedzieć gotowy plan wycieczki po Abruzji w 5 dni, który możesz samodzielnie wcielić w życie. Zabieram cię w podróż od słynnych platform połowowych trabocchi na wybrzeżu, przez urocze wioski u podnóża Gran Sasso, po zamkowe osady w górach i z powrotem nad morze. Nie ma mowy o nudzie.

Dlaczego Abruzja? Ostatnia dzika kraina Włoch

Krótka odległość między morzem a wysokimi górami sprawia, iż Abruzja jest wyjątkowym regionem. Z plaży można w zaledwie 45 minut samochodem znaleźć się wysoko w górach i zamienić leżaki z kolorowymi parasolami na kontakt z naturą, w tym wilki, orły, a choćby niedźwiedzie.

Abruzja mieści aż trzy parki narodowe: Parco Nazionale della Majella, Gran Sasso e Monti della Laga oraz jeden z najstarszych we Włoszech, Parco Nazionale d’Abruzzo, Lazio e Molise. Niemal z każdego miejsca w regionie na horyzoncie widać masywną sylwetkę Corno Grande – szczytu wznoszącego się na 2912 metrów n.p.m.

Gdy wieczorem zjeżdża się z południa na równinę Pescary, można zobaczyć, jak oszałamiająco piękna jest Abruzja. Na horyzoncie oba pasma górskie płoną pomarańczowym blaskiem zachodzącego słońca, a po prawej stronie rozciąga się Morze Adriatyckie, za którym nadciąga nocna ciemność.

Kliknij i poznaj mój przewodnik po Abruzji, w krórym opisałam 25 miejsc w regionie.

Abruzja – dla kogo jest ten region?

Moim zdaniem Abruzja nie jest dla wszystkich i to jest jej największy atut. jeżeli szukasz wypolerowanego kurortu z angielskim menu na każdym kroku, to jest idealny kierunek. jeżeli natomiast marzysz o autentycznych Włoszech z dala od tłumów, o plażach bez turystycznych tłoków, górskich wioskach, których nie ma w żadnym przewodniku i kuchni, która zostaje w pamięci to znaczy, iż Abruzja jest właśnie dla ciebie.

Abruzja sprawdzi się doskonale, jeśli:

• chcesz poznać Włochy poza utartymi szlakami,
• interesuje cię historia, architektura i dzikie krajobrazy w jednym,
• lubisz aktywny wypoczynek – trekking, rafting, jazdę rowerem,
• szukasz pięknych plaż bez tłumów i w rozsądnych cenach,
• cenisz autentyczną, lokalną kuchnię i kontakt z mieszkańcami.

Wskazówka I Abruzja bez samochodu to poważnie utrudniona podróż. Zdecydowana większość miasteczek, zamków i parków narodowych jest praktycznie niedostępna bez własnego pojazdu. Wynajęcie auta na lotnisku w Pescarze to absolutna podstawa dobrego wyjazdu.

Jak dojechać do Abruzji z Polski?

Samolotem – lotnisko Pescara

Najbliższe lotnisko to Pescara (PSR) – Ryanair lata tu bezpośrednio z Polski, czas lotu to ok. 2–2,5 godziny. Z lotniska do San Vito Chietino, czyli punktu startowego tej trasy, masz niecałą godzinę drogi.

Alternatywą jest lot do Rzymu (Fiumicino lub Ciampino) i wynajęcie samochodu na miejscu – stamtąd do Abruzji ok. 2–2,5 godziny autostradą A24 lub A25. Opcja dobra, jeżeli nie ma bezpośrednich połączeń do Pescary lub chcesz zacząć trasę od zachodu regionu.

Samochodem z Polski

Droga jest daleka, z Warszawy do Pescary to ok. 1700 km. Realne tempo to dwa dni z noclegiem po drodze (np. Austria lub północne Włochy). jeżeli jedziesz samochodem, możesz zabrać rowery – Costa dei Trabocchi to jeden z najpiękniejszych szlaków rowerowych we Włoszech.

Wypożycz samochod na miejscu

Jeśli lecisz samolotem, wynajmij samochód od razu na lotnisku w Pescarze. Masz do dyspozycji wszystkie główne wypożyczalnie. Ceny w okresie od ok. 35–60 EUR/dzień za małe auto. Nawigacja GPS lub Google Maps jest niezbędna – drogi w borgate bywają bardzo wąskie, a niektóre wioski mają strefy ZTL. Skorzystaj z oferty discovercars.com.

Kiedy jechać do Abruzji?

Majowa i czerwcowa Abruzja jest zielona i niemal pusta, idealna na spokojną eksplorację. Lipiec i sierpień to sezon w pełni, więc wybrzeże się zapełnia, ale góry wciąż dają oddech. Wrzesień jest być może najpiękniejszy, złota mgła nad dolinami, winogrona dojrzewające na stokach, mniej samochodów na Campo Imperatore.

Moja rekomendacja: wrzesień to absolutny złoty środek – morze ciepłe (23–25°C), góry w najpiękniejszych barwach, a trasa przez wioseczki i małe miasteczka należy niemal wyłącznie do ciebie.

Co zjeść w Abruzji? Kuchnia regionu

Kuchnia Abruzji to jedno z największych zaskoczeń tej podróży. Prosta, mocna i niepowtarzalna, oparta na produktach, których region ma pod dostatkiem.

Arrosticini – symbol Abruzji na talerzu

Szaszłyki z baraniny pieczone na długim, wąskim grillu to najbardziej ikoniczne danie regionu. Mięso jest krojone w drobną kostkę, nadziewane na cienki patyk i pieczone przez kilka minut. Podawane partiami po kilkanaście lub kilkadziesiąt sztuk, z chlebem i winem. jeżeli zjesz arrosticini tylko raz podczas tej trasy to zjesz je za mało.

Pasta alla chitarra

Makaron wałkowany i przeciskany przez metalowe struny tzw. chitarry (gitary) – stąd nazwa. Kwadratowy w przekroju, sprężysty, świetnie trzyma sosy. Klasyczny wariant to alla chitarra con ragù d’agnello z sosem jagnięcym.

Szafran z Navelli

Abruzja jest największym producentem szafranu we Włoszech. Słynna równina Navelli w prowincji L’Aquila od wieków dostarcza najwyższej jakości zafferano dell’Aquila z certyfikatem DOP. Znajdziesz go w lokalnych sklepach i na targach jako przyprawę, w czekoladkach, nalewkach i kremach.

Pecorino, trufle i inne skarby

Ser pecorino z owczego mleka to podstawa każdego stołu. Trufle z Majelli – zarówno czarne jak i białe – pojawiają się w menu restauracji od jesieni do wiosny. Warto szukać lokalnych targów i sklepów z produktami regionalnymi. Ceny są tu znacznie niższe niż w bardziej turystycznych regionach Włoch.

Plan podróży po Abruzji na 5 dni

Ta trasa to minimum 4 dni, ale 5–6 dni pozwoli ci jechać bez pośpiechu, zatrzymywać się tam, gdzie chcesz, i naprawdę poczuć klimat Abruzji. Poniżej propozycja na 5 pełnych dni.

Dzień 1 – Costa dei Trabocchi i Adriatyk o zachodzie słońca

Baza: San Vito Chietino | Trasa: lotnisko Pescara → San Vito Chietino (ok. 55 km, 1 h).

Podróż zaczyna się od morza. To świadomy wybór, Abruzja powinna cię najpierw uwieść, zanim zaskoczy.

Trabocchi – drewniane „pająki” nad Adriatykiem

Trabocchi – drewniane, wieloramienne platformy rybackie wbite w skały tuż przy brzegu to jeden z najbardziej fotogenicznych i osobliwych widoków całych Włoch. Wyglądają jak stawonogi z innej epoki, z siecią rozpiętą między ramionami jak pajęczyna. I właśnie tak łowiło się tu ryby od XVI wieku.

Jeśli przylatujesz do Pescary, do San Vito Chietino masz niecałą godzinę drogi. Zamelduj się, zostaw walizkę i idź nad wodę. Wieczór przy trabocchi w różowym i pomarańczowym świetle zachodzącego słońca to jedno z tych doświadczeń, za pomocą którego człowiek się serdecznie uśmiecha do samego siebie.

Costa dei Trabocchi to jeden z najpiękniejszych szlaków rowerowych we Włoszech, aż 131 km utwardzonej trasy wzdłuż wybrzeża, poprowadzonej po dawnych liniach kolejowych. jeżeli masz w planie choćby jeden dzień z rowerem, to właśnie tu. Trasa zdobyła w 2020 roku Italian Green Road Award.

Gdzie zjeść i nocować w San Vito Chietino

Dzień 2 – Fossacesia, opactwo San Giovanni in Venere i Guardiagrele

Trasa: San Vito Chietino → Fossacesia → Guardiagrele (ok. 50 km, 1,5 h bez zatrzymań)

Wstań wcześnie. Trabocchi o świcie są zupełnie inne niż wieczorem – drewno ciemnieje w porannej mgle, morze jest gładkie jak stal i niemal nikt jeszcze nie przyszedł. To twoja chwila.

Opactwo San Giovanni in Venere w Fossacesia

Po śniadaniu ruszaj wzdłuż wybrzeża na południe. Przed Fossacesią zatrzymaj się przy Punta Cavalluccio – trzy trabocchi blisko siebie tworzą tu niemal surrealistyczną kompozycję. Dalej, przy Fossacesia, znajdziesz trabucco u stóp wzgórza, na którym stoi opactwo San Giovanni in Venere. Koniecznie wyjdź z samochodu i podejdź do opactwa – romańska bazylika z XI–XII wieku z widokiem na morze jest jednym z tych miejsc, które zapierają dech! I chodzi tu o coś więcej niż estetykę.

Guardiagrele – miasto złotników

Po południu skręć w stronę gór. Guardiagrele leży na 576 metrach n.p.m., otoczone murem miejskim i dziesiątkami zakładów złotniczych. Wejdź do Collegiata Santa Maria Maggiore, gotycki portal, freski, dzwonnica dominująca nad panoramą. Na głównym placu kawa, może lokalny ser pecorino z pobliskiej wioski.

Gdzie zjeść i nocować w Guardiagrele

Dzień 3 – Chieti, wilki i Capestrano

Trasa: Guardiagrele → Chieti → Centro Visita del Lupo → Capestrano (ok. 80 km, 2 h bez zatrzymań). Na koniec dnia warto pojechać do Santo Stefano di Sessanio, gdzie można spędzić 2 noce.

To najdłuższy dzień trasy i jeden z najbardziej różnorodnych. Rano miasto, w południe dzikie zwierzęta, wieczorem średniowieczny zamek.

Chieti – niedoceniane miasto starożytne

Chieti zaskakuje. Centrum na wzgórzu, Corso Marruccino z secesyjnymi kamienicami, ruiny trzech rzymskich świątyń i amfiteatru z I wieku – małe, ale autentyczne, bez tłumu turystów. Katedra San Giustino kryje relikwiarze i późnobarokowy przepych. jeżeli trafisz na targ przy Via dei Tribunali, nie mijaj go bez zakupów.

Centro Visita del Lupo – wilki w Parku Narodowym Majella

Droga wiedzie na zachód, wzdłuż doliny rzeki Pescary. Krajobraz zmienia się niemal co kilkanaście minut: winnice, oliwniki, kamienne wioski na wzgórzach, w tle coraz wyraźniejszy Gran Sasso. Centro Visita del Lupo w Parku Narodowym Majella to jedno z tych miejsc, które naprawdę warto odwiedzić. Zaplanuj tu minimum godzinę.

Capestrano i Chiesa di San Pietro Ad Oratorium

Popołudniowe Capestrano to zupełnie inny nastrój. Małe miasteczko z Castello Piccolomini, z wieży rozciąga się widok na dolinę u stóp Gran Sasso. Kilka kilometrów za miasteczkiem leży Chiesa di San Pietro Ad Oratorium – preromańska bazylika z VIII–IX wieku, jedna z najlepiej zachowanych w regionie. Jedź tam, choćby jeżeli jesteś zmęczony.

Gdzie zjeść i nocować w Santo Stefano di Sessanio, 20 minut od Capestrano

Dzień 4 – Calascio, Campo Imperatore i niebo bez końca

Trasa: Santo Stefano di Sessanio → Calascio → Castel del Monte → Campo Imperatore (ok. 60 km, jedź powoli)

To jest serce tej trasy. Dzień, po którym rozumiesz, dlaczego Abruzja jest nazywana ostatnią dziką krainą Włoch.

Santo Stefano di Sessanio – średniowieczna wioska na 1250 m n.p.m.

Zacznij od porannego spaceru po Santo Stefano di Sessanio – miasteczko o tej porze należy do ciebie. Kamienne uliczki, nikomu niepotrzebne schody prowadzące w górę i w dół, koty na murach. Jedna z najlepiej zachowanych średniowiecznych wiosek w całym regionie.

Rocca Calascio – zamek na dachu Włoch

Rocca Calascio to ruiny zamku z X wieku na wysokości 1460 m n.p.m., jeden z tych widoków, które robią z człowieka fotografa. Dolina, Gran Sasso, błękitne niebo albo chmury przesuwające się po zboczach – nieważne, jaka będzie pogoda, widok zapiera dech. Możesz dojechać samochodem niemal pod same mury i tak wyjdź z samochodu i idź. Poniżej zamku leży Santa Maria della Pietà – ośmioboczna kaplica z XVI wieku, samotna wśród łąk. Jedno z tych miejsc, przy których czas się zatrzymuje. Mój ulubiony widok!

Castel del Monte to wioska, która wygląda jak plan filmowy. Zatrzymaj się na kawę i koniecznie zatankuj, bo to ostatnia pewna stacja przed płaskowyżem.

Campo Imperatore – płaskowyż na 1700 m n.p.m.

Campo Imperatore to absolutna kulminacja trasy. Płaskowyż rozciąga się na ponad 1700 metrach wysokości, otoczony szczytami Apeninów, wśród których Corno Grande (2912 m n.p.m.) góruje jak strażnik. Przestrzeń tu jest fizycznie namacalna – po wyjściu z wąskich uliczek nagle widzisz niebo po horyzont.

Zatrzymuj się, gdzie chcesz. Zostań jak długo możesz.

Gdzie zjeść i spać w Calascio i Santo Stefano di Sessanio

Dzień 5 – z gór nad Adriatyk przez Atri

Trasa: Santo Stefano di Sessanio → Penne → Cellino Attanasio → Atri → wybrzeże (ok. 100 km, 2–2,5 h bez zatrzymań).

Ostatni dzień to domknięcie pętli i jeden z najbardziej satysfakcjonujących momentów całej trasy: zjazd z gór w stronę morza, z poczuciem, iż widziałeś coś, czego większość turystów we Włoszech nie zobaczy.

Cellino Attanasio i Penne – pożegnanie z górami

Z Cellino Attanasio – małej wioseczki na wzgórzu – spójrz raz jeszcze na góry, które właśnie opuściłeś. Corno Grande widać stąd od strony adriatyckiej, masywny, ciemny, w innym świetle niż poprzedniego dnia.

Penne to większe miasteczko rozłożone na kilku wzgórzach, warte krótkiego spaceru po centrum i placu katedralnym.

Atri – katedra z widokiem na Gran Sasso i Adriatyk

Prawdziwą kulminacją ostatniego dnia jest Atri. Piazza Duomo, katedra Santa Maria Assunta (budowa rozpoczęta w 1223 roku), mozaiki, freski i przede wszystkim campanile (dzwonnica). 147 schodów na górę, a tam z jednej strony Adriatyk, z drugiej Gran Sasso. W jednym spojrzeniu widzisz cały sens tej trasy – morze i góry, bliżej siebie niż gdziekolwiek indziej.

Wieczorem wróć nad morze, pętla tej podróży pięknie się domyka. Nocuj w Pescara lub okolicy, np. w B&B Villamarea w Francavilla al Mare.

Gdzie zjeść i nocować w Pescara

Niedźwiedź i wilk – fauna Parków Narodowych Abruzji

Abruzja to jeden z ostatnich zakątków Europy, gdzie dzikie zwierzęta żyją w naturalnym środowisku w stosunkowo bliskim sąsiedztwie człowieka. Region jest domem dla trzech gatunków.

Niedźwiedź brunatny marsykański

Parco Nazionale d’Abruzzo, Lazio e Molise chroni unikalną podgatunek niedźwiedzia brunatnego – niedźwiedzia marsykańskiego (Ursus arctos marsicanus). Szacuje się, iż żyje tu ok. 50–60 osobników, co czyni Abruzję jedynym miejscem w Europie Środkowej i Południowej, gdzie populacja tego drapieżnika jest stabilna i rośnie. Centrum parku stanowi miasteczko Pescasseroli – dobra baza wypadowa dla miłośników przyrody i trekkingu.

Wilk apeniński i orzeł królewski

Wilk apeniński jest obecny w większości parków regionu – Centro Visita del Lupo w Parku Majella to jedno z niewielu miejsc na świecie, gdzie można zobaczyć go w kontrolowanych, ale naturalnych warunkach. Orzeł królewski gniazduje w najwyższych partiach Apeninów.

Wskazówka I jeżeli zależy ci na obserwacji niedźwiedzia, warto zaplanować dodatkowy dzień w okolicach Pescasseroli i Opi, najlepiej o świcie lub wieczorem. Lokalni przewodnicy organizują wycieczki z dużym prawdopodobieństwem obserwacji – zapytaj w centrum informacji parku.

Orientacyjny budżet – ile kosztuje 5 dni w Abruzji?

Abruzja jest jednym z najtańszych regionów Włoch przy jednoczesnie wysokiej jakości doświadczeń. Poniżej orientacyjne widełki.

Ogólna zasada: tydzień w Abruzji dla dwóch osób (mix noclegów Sextantio + B&B + wynajem auta + jedzenie w lokalnych restauracjach) to realne wydatki rzędu 1200–1800 EUR.

FAQ – najczęstsze pytania o Abruzję

Planując swoją podróż

Znajdź hotel lub apartament na wakacje dzięki booking.com.

Pamiętaj, aby zawsze mieć wykupione ubezpieczenie turystyczne. Ja korzystam z najlepszej na rynku porównywarki rankomat.pl.

jeżeli potrzebujesz samochodu we Włoszech, skorzystaj z discovercars.com.

Zarezerwuj bilet wstępu do muzeum przez Get Your Guide.

Potrzebujesz biletów na prom? Znajdziesz je na Direct Ferries.

Gdy kupujesz coś za pośrednictwem moich linków, zarabiam niewielką kwotę. Ty przez cały czas płacisz tyle samo, ze mną dzieli się sprzedawca. Dziękuję za twoje znaczące wsparcie.

Włoska poczta

Nieprzypadkowe miejsca, prawdziwe smaki i sprawdzone wskazówki. Co tydzień w Twojej skrzynce. Dołącz do tysięcy czytelników, którzy planują Włochy mądrzej.

Jeśli potrzebujesz pomocy w znalezieniu praktycznych informacji, dołącz do grupy na FB Moje wielkie włoskie podróże.

Zajrzyj na

Wyświetl ten post na Instagramie

Instagram

La vita è bella! Życie jest piękne!