Trzymałam kieliszek prosekco tak mocno, iż palce mi zbielały, kiedy Renata — moja szwagierka — wychyliła się przez cały stół i strąciła moją serwetkę na podłogę.
— Weronika, może byś się jednak przesiadła gdzieś dalej od wejścia? — powiedziała na tyle głośno, żeby usłyszeli to wszyscy przy długim stole w tej restauracji pod Krakowem, gdzie świętowaliśmy trzydziestkę firmy Marka. — Tu parkują ludzie normalnymi samochodami, a twój koreański crossover zasłania cały widok na taras.
Nie zabrałam widelca od sałatki. Odłożyłam go spokojnie obok talerza.
Mój mąż, Tomasz, szturchnął mnie łokciem pod stołem.
— Wera, no przestań już. Marek ma urodziny firmy, trzydzieści lat. Renata jest po prostu spięta.
— Twoja siostra dziś wieczorem po raz trzeci nazywa moje nowe auto wiadrem — powiedziałam równym głosem.
— Boże, ale z ciebie drażliwa osoba! — Renata zatrzepotała rzęsami i roześmiała się głośno, tak iż przy sąsiednim stoliku ktoś się odwrócił. — Powiedziałam tylko prawdę, a ona już się obraża! Wyobraź sobie, wzięła na kredyt dwuletnią rdzewiejącą puszkę za sto dwadzieścia tysięcy złotych. Marek ma jedną ciężarówkę w firmie transportowej wartą więcej niż całe twoje życie.
Marek, który siedział u szczytu stołu w granatowym garniturze, skrzywił usta, ale się nie odezwał. Dopił koniak jednym haustem i skinął na kelnera.
W kieszeni żakietu namacałam pęk kluczy. Na skórzanym pasku wisiał ciężki, metalowy token z mikroekranem — generator jednorazowych kodów dostępu do serwerów firmy. Zimny metal wbił mi się w dłoń.
— Weronika u nas jest skromną dziewczyną — ciągnęła Renata, zwracając się do żony jakiegoś dyrektora regionalnego, którą ledwo znałam. — Wyłazi ze swojej kawalerki na Ruczaju tylko od wielkiego dzwonu. Do naszej rodziny przyszła z jedną walizką, a apetyty ma jak hrabina.
— Renata, wystarczy — spróbował wtrącić się Marek.
— Co znaczy wystarczy? — szwagierka wstała, poprawiając obcisłą sukienkę. — Mówię czystą prawdę. Gdyby nie mój Marek, jej Tomasz do dziś pracowałby za trzy i pół tysiąca u wujka na warsztacie. To my ich wyciągnęliśmy z bagna, a ona tu siedzi z kwaśną miną!
Odłożyłam serwetkę na obrus. W środku było pusto — całkiem przezroczyście, jak po odkręceniu wody w pustej wannie.
*
Rok temu, w listopadzie, Marek przyjechał do nas o wpół do dwunastej w nocy. W jego firmie, Trans-Logistyka z siedzibą pod Wieliczką, padł wtedy cały stary system routingu tras. Czterdzieści ciężarówek stało na trasach z towarem, który się psuł, spedytorzy płakali przez telefon, a kary umowne rosły o pięć tysięcy złotych na godzinę.
Marek siedział w mojej kuchni, pił wystygłą herbatę i niemal skomlił:
— Wera, ratuj. Główny programista uciekł, haseł nie ma, bazy leżą. Firma wdrożeniowa chce trzysta tysięcy za odbudowę i dwa miesiące roboty. Nie mam na to kasy, wszystko jest w obrocie!
Za oknem kuchni akurat mżyło — takie typowe listopadowe błoto, kiedy choćby sąsiedzki jamnik odmawia wyjścia na spacer i tylko skomle pod drzwiami. Siedziałam dwie doby przed laptopem. Bez snu. Ułożyłam nową architekturę, przeniosłam dane na własną prywatną chmurę i napisałam skrypty automatycznego dyspozytorowania. Firma ruszyła. Ciężarówki wyjechały na trasy.
Kiedy miesiąc później wspomniałam o wynagrodzeniu za tę robotę, Renata — która akurat podjechała nowym niemieckim SUV-em — szczerze się oburzyła:
— Weronika, ty chyba oszalałaś? Jakie wynagrodzenie? Marek to twój szwagier! W rodzinie się pomaga bez wystawiania faktur, a ty wszystko mierzysz w złotówkach i twardych dyskach. My też nie bierzemy od ciebie pieniędzy za to, iż dzwonimy do was w święta.
Tomasz wtedy poparł siostrę:
— Wera, no naprawdę. Marek to rodzina. Ciężko ci nacisnąć jeden przycisk? I tak siedzisz w domu przy komputerze, niby nic nie robisz.
Nie powiedziałam wtedy nic. To był mój błąd. Sama dałam im prawo, żeby traktowali moją pracę jak darmowy szum w tle — jak umycie filiżanki po kimś. Przez trzy lata za darmo utrzymywałam ich serwery, aktualizowałam oprogramowanie, broniłam przed atakami. Oszczędzałam Markowi około dwudziestu tysięcy złotych miesięcznie na etacie inżyniera.
Miesiąc temu kupiłam sobie ten samochód. Odkładałam cztery lata z prywatnych zleceń, odmawiając sobie adekwatnie wszystkiego. Kiedy Renata się o tym dowiedziała, wpadła w furię:
— Tomek, dlaczego twoja żona kupuje sobie osobne auto, skoro Markowi w trzecim magazynie brakuje wózka widłowego? Wy w ogóle nie myślicie o rodzinie?
*
Kelner przyniósł danie główne. Do naszego stołu podszedł nieznany mężczyzna w drogim garniturze — główny księgowy warszawskich partnerów Marka.
— Panie Marku, wszystkiego najlepszego z okazji jubileuszu! — uścisnął dłoń Markowi, potem spojrzał na mnie i się uśmiechnął. — A pani to prawdopodobnie ta zewnętrzna administratorka, o której opowiadała pani Renata?
Podniosłam wzrok znad talerza.
— Co dokładnie opowiadała?
Mężczyzna zawahał się, przesunął spojrzenie na Renatę, która nagle przestała żuć i znieruchomiała z widelcem w powietrzu.
— No… — wymamrotał księgowy. — Że pan Marek zatrudnił panią na pół etatu za tysiąc dwieście złotych z litości, żeby pani w domu nie głodowała. I iż cały ten system to jakiś darmowy program z internetu, który zainstalowałby każdy licealista.
Renata gwałtownie wtrąciła się:
— Anatolu, może wypijmy za pomyślność firmy! Weronika, podaj sos.
Nie ruszyłam się. Spojrzałam na Tomasza. Mąż odwrócił wzrok, dłubiąc widelcem w kotlecie.
Wyjęłam telefon z torebki. Otworzyłam aplikację banku pierwszego kliknięciem — konto firmowe Trans-Logistyka, do którego jako administratorka miałam osobny dostęp serwisowy, właśnie po to, żeby w każdej chwili móc odciąć zewnętrzny panel w razie ataku. Nikt nigdy nie zmienił mi uprawnień, bo nikt poza mną nie wiedział, jak to zrobić.
— Anatolu Wiktorowiczu — powiedziałam spokojnym tonem, kładąc telefon obok talerza tak, żeby Marek widział ekran. — Skoro już pan pyta, to niech pan zobaczy, co dokładnie ten licealista trzyma w rękach.
Nacisnęłam jedną ikonę. Panel administracyjny serwerów Trans-Logistyki zamigał na czerwono — sesja właściciela głównego konta wygasła, zapasowe hasło root zresetowane, dostęp zewnętrzny zablokowany do odwołania.
— Co ty robisz — Marek poderwał się z krzesła, wyciągając telefon.
— To, co powinnam zrobić rok temu, kiedy nazwałeś to darmowym programem z internetu — odparłam. — Umowa serwisowa, którą podpisałeś w grudniu — bo ją podpisałeś, tylko nikt jej nie czytał na głos przy rodzinie — mówi, iż wypowiedzenie z mojej strony następuje z chwilą powiadomienia, bez okresu przejściowego, jeżeli warunki płatności nie są dotrzymywane dłużej niż trzydzieści dni. Zalegasz mi za cztery miesiące. Sześćdziesiąt osiem tysięcy złotych.
Telefon Marka zaczął dzwonić — jeden dyspozytor, potem drugi. Ktoś krzyczał w słuchawce coś o trasie na Wrocław, o zablokowanym systemie zamówień.
— Wera, poczekaj, porozmawiajmy jak ludzie — Marek zbladł, trzymając telefon przy uchu i jednocześnie próbując coś wystukać na swoim laptopie, który akurat leżał w torbie pod krzesłem.
— Rozmawialiśmy już wystarczająco — powiedziałam, wstając i biorąc torebkę. — Trzydzieści pięć minut temu, kiedy twoja żona nazwała mnie nikim bez majątku i opluła mnie przy całej rodzinie. Umowę wypowiadam z tą chwilą. Fakturę za zaległe cztery miesiące i za rok pracy, którą wykonałam bez wynagrodzenia — bo mam każdy commit, każdą zmianę w logach z datą — prześlę mailem do jutra rana.
Tomasz złapał mnie za rękaw.
— Wera, on splajtuje bez tego systemu, ty to rozumiesz?
— Rozumiem — powiedziałam, patrząc mu prosto w oczy. — I dokładnie tak samo rozumiałam to rok temu w listopadzie, kiedy siedziałam dwie noce bez snu, a ty mówiłeś, iż i tak nic nie robię w domu.
Wyszłam z sali, zanim ktokolwiek zdążył coś powiedzieć. Za drzwiami restauracji parkingowy wciąż stał przy moim aucie i zerkał podejrzliwie, jakby to naprawdę było wiadro nie na miejscu.
*
Nazajutrz rano wysłałam fakturę — sześćdziesiąt osiem tysięcy złotych zaległości plus wynagrodzenie za dwanaście miesięcy administrowania systemem, łącznie sto dziewięćdziesiąt sześć tysięcy złotych, z terminem płatności czternaście dni, zgodnie z umową, którą Marek sam podpisał, nie czytając.
Do południa zadzwonił jego prawnik, próbując negocjować. Powiedziałam, iż rozmowa jest możliwa wyłącznie pisemnie i wyłącznie po zaksięgowaniu pierwszej raty na koncie.
Tomasz spał tej nocy na kanapie w salonie. Rano zapytał, czy naprawdę zamierzam zostawić Marka bez systemu w środku sezonu.
— Zamierzam zostawić sobie te sto dziewięćdziesiąt sześć tysięcy złotych, które przez rok oddawałam za darmo — odpowiedziałam, wkładając klucze do samochodu do kieszeni płaszcza. — Reszta to już sprawa Marka i jego księgowego z Warszawy.
Zapłacili trzynastego dnia. Marek osobiście przelał całą kwotę, bez słowa komentarza w tytule przelewu. Renata nie zadzwoniła ani razu.
