Córka wybrała mi już przyszłość: mała kawalerka na parterze, oszczędne życie i reszta pieniędzy dla wnuka. Kiedy oznajmiłam, iż kupiłam mieszkanie nad morzem, choćby nie zapytała, czy jestem szczęśliwa. „A co z Kubą?” — usłyszałam.
Mam na imię Zofia. Skończyłam sześćdziesiąt trzy lata i od trzech lat jestem wdową.
Mój mąż, Andrzej, odszedł osiem tygodni po diagnozie. Jeszcze niedawno kłóciliśmy się o to, czy wymienić kanapę, a chwilę później stałam przed jego szafą i nie wiedziałam, co zrobić z koszulami.
Przeżyliśmy razem trzydzieści osiem lat.
Zostało mi trzypokojowe mieszkanie na łódzkim Widzewie. Meblościanka, zasłony szyte na zamówienie i dwa pokoje, do których coraz rzadziej zaglądałam.
Przez trzydzieści lat pracowałam w księgowości zakładu meblarskiego. Emerytura wystarczała na codzienne potrzeby, choć większe wydatki wymagały planowania.
Córka Monika mieszkała na Retkini z mężem Pawłem i synem Kubą. Wnuk miał dwadzieścia trzy lata, dyplom zarządzania i marzenie o własnym mieszkaniu.
Jak się okazało, realizacja tego marzenia miała zacząć się od sprzedaży mojego.
Monika przyszła w niedzielę z sernikiem.
Postawiłam filiżanki na stole. Ona mówiła o kredytach, drogich mieszkaniach i tym, jak trudno młodym ruszyć z miejsca. W końcu wyciągnęła kartkę.
— Mamo, powiedz sama: po co ci trzy pokoje?
— Do tej pory mówiłaś na to „nasz dom”.
— Nie łap mnie za słowa. Martwię się o ciebie. Duży czynsz, sprzątanie, ta wiecznie psująca się winda… Kupimy ci przytulną kawalerkę na parterze. A różnicę damy Kubie na wkład własny.
„Damy”.
Jakby pieniądze już leżały na jej stole.
Spojrzałam na wyliczenia. Wszystko się zgadzało. Przynajmniej rachunkowo.
Brakowało tylko jednego pytania.
— Zastanowię się — powiedziałam.
Monika uśmiechnęła się z ulgą. W jej głowie sprawa była zamknięta.
Wieczorem usiadłam w fotelu Andrzeja.
Może rzeczywiście nie potrzebowałam tylu metrów. Może nie musiałam już mieszkać w miejscu, gdzie każdy kąt przypominał mi, kogo nie ma.
Ale czy przeprowadzka musiała oznaczać, iż mam się jeszcze bardziej zmniejszyć? Zająć mniej miejsca, mniej kosztować, mniej chcieć?
Przypomniała mi się Ustka.
Byliśmy tam raz, kiedy Monika chodziła do podstawówki. Andrzej po trzech dniach tęsknił za działką, a ja mogłabym bez końca spacerować po porcie.
Pamiętałam tamten wiatr. I własną myśl: kiedyś chciałabym tu zamieszkać.
Przez następne lata nie było odpowiedniego momentu.
Nagle zrozumiałam, iż odpowiedni moment sam nie przyjdzie.
Nazajutrz zadzwoniłam do biura nieruchomości w Ustce.
Dwa tygodnie później pojechałam obejrzeć kawalerkę. Sama, z niewielką walizką i kanapkami na drogę.
Trzydzieści pięć metrów. Drugie piętro. Winda. Balkon, z którego widać było port.
Stanęłam na nim i pomyślałam, iż chciałabym kupić tu doniczkę z bazylią.
Takie zwyczajne pragnienie.
A jednak od dawna niczego nie chciałam równie wyraźnie.
Sprzedałam mieszkanie w Łodzi. Kupiłam kawalerkę. Pozostałą kwotę przelałam na własne konto oszczędnościowe.
Monika dowiedziała się, kiedy miałam już klucze.
— Mamo, znalazłam dwie fajne oferty. W sobotę możemy…
— Już kupiłam mieszkanie, córeczko. W Ustce.
Zapadła cisza.
— Nad morzem?
— Tak. Niedaleko portu.
— A Kuba?
Nie „czy się nie boisz”. Nie „pokaż zdjęcia”.
A Kuba.
— Kuba jest dorosły — odpowiedziałam. — Wierzę, iż sobie poradzi.
— Przecież się umówiłyśmy! Różnica miała być dla niego!
— Nie umówiłyśmy się, Moniko. Przedstawiłaś mi swój pomysł. Powiedziałam, iż pomyślę.
— Jesteś egoistką! Tata by się za ciebie wstydził!
Musiałam usiąść.
— Nie mów za niego.
— To my przyjeżdżaliśmy, pomagaliśmy ci! I tak nam się odwdzięczasz?
Poczułam, jak coś we mnie powoli stygnie.
— Nie wiedziałam, iż za każdą wizytę odkłada się rachunek.
— Naprawdę wybierasz morze zamiast rodziny?
— Chciałabym mieć jedno i drugie. Ale nie mogę oddawać wam wszystkiego tylko po to, żeby zasłużyć na telefon.
Rozłączyła się.
Minęły cztery miesiące. Dostałam wiadomość na imieniny. Potem zadzwoniła w sprawie dokumentów. Kuba nie odezwał się ani razu.
Nie będę udawać, iż nie boli.
Czasem układam w głowie wiadomość, która miałaby wszystko naprawić. Zaczynam od „przepraszam”, a potem odkładam telefon, bo nie wiem, za co adekwatnie miałabym przepraszać.
Za to, iż nie oddałam pieniędzy? Czy za to, iż jeszcze czegoś chcę?
Rano piję kawę na balkonie. Patrzę na kutry i ludzi spieszących do pracy. Za plecami mam mały pokój, w którym wszystko znalazło miejsce.
Na parapecie stoi bazylia.
Oszczędności są nietknięte. Na leczenie, pomoc, nieprzewidziane wydatki. Na spokojny sen.
Może kiedyś podaruję część Kubie. Ale chciałabym zobaczyć wtedy wdzięczność, a nie ulgę, iż wreszcie dostał coś, co od dawna uważał za swoje.
Wczoraj wieczorem znów rozmawiałam z Andrzejem.
— Myślisz, iż źle zrobiłam?
Port powoli cichł. Ktoś na dole zamykał okno. W kuchni czekała jedna filiżanka.
Tym razem jej widok nie sprawił mi przykrości.
Była jedna, bo mieszkałam sama.
Ale życie, które się wokół niej toczyło, znowu należało do mnie.

















