W lutym Krzysiek, mój syn, powiedział mi, iż nie muszę już przyjeżdżać w poniedziałki. Stał w progu swojego domu w Radomiu, patrzył gdzieś ponad moim ramieniem i tłumaczył, iż Magda przeszła na pracę zdalną, a dzieciaki mają swoje sprawy. Natalia ma czternaście lat i lekcje gry na pianinie, Bartek woli siedzieć w garażu z kolegami. Zwykła rozmowa, niby prosta. A ja wracałam autobusem podmiejskim i liczyłam przystanki, żeby nie wybuchnąć przy ludziach.
Mam sześćdziesiąt jeden lat. Trzydzieści przepracowałam w urzędzie skarbowym w Kielcach, ale od trzech lat jestem na emeryturze. Mąż zostawił mnie dwa lata temu — serce, zawał przy śniadaniu, nie zdążyłam choćby zadzwonić po karetkę, bo numer miałam w starym telefonie, a ten nowy cały czas pytał o hasło. Mieszkam na osiedlu przy ulicy Warszawskiej, dwa pokoje, balkon od podwórka, szafka na buty, w której stoją buty tylko jednej pary.
Przez styczeń i luty chodziłam na spacery wokół zalewu. Karmiłam kaczki resztkami chleba, choć ktoś mi kiedyś mówił, iż chleb szkodzi kaczkom. Ale kaczki jadły, a ja miałam zajęcie. Kupowałam w piekarni dwa kajzerki, choć potrzebowałam jednej — i tak wracałam z tą drugą w siatce, żeby wieczorem zjeść ją przy herbacie z sokiem malinowym. Telefon milczał tak długo, iż zaczęłam sprawdzać, czy nie jest wyciszony.
A potem w sklepie zielarskim, gdzie poszłam po herbatkę na nerki, zobaczyłam ogłoszenie na kartce. Zwykła kartka w kratkę, przyklejona do drzwi: *„Szukamy wolontariuszy do opieki nad wcześniakami w szpitalu. Kontakt: Klinika Neonatologii, ul. Robotnicza 21”*. Stałam z tą herbatką w ręce i przepisywałam numer na paragon, bo bałam się, iż kartka zniknie, zanim dojdę do domu.
Zadzwoniłam tego samego dnia po obiedzie.
— Pani Bożeno, to ciężka praca emocjonalnie — powiedziała mi koordynatorka, Dorota, kobieta po pięćdziesiątce, z krótko obciętymi włosami i takim głosem, jakby przez ostatnie dwadzieścia lat wysłuchała więcej płaczu, niż ktokolwiek powinien. — Te dzieci ważą mniej niż bochenek chleba. Niektóre walczą o każdy oddech. Nie każdy to wytrzymuje.
— Dwa lata temu myłam męża, bo sam nie podnosił rąk — odpowiedziałam. — A wcześniej nosiłam na biodrze dwójkę wnuków, dopóki ich rodzice nie uznali, iż już nie trzeba.
Dorota nie odpytywała dalej. Dała mi skierowanie na badania, kazała przyjść w środę rano i powiedziała, iż mam dar. Nie mam żadnego daru. Mam ciepłe dłonie, stalowy kręgosłup i kalendarz, w którym od miesięcy nie zapisałam nic poza wizytami u dentysty.
W pierwszą środę marca włożyłam fartuch w jasnozielone kropki i weszłam na oddział intensywnej opieki neonatologicznej. Zapach środka do dezynfekcji wymieszany z ciepłem od inkubatorów. Cichy szum respiratorów. I te maleńkie ciałka, niektóre z rączkami cieńszymi niż mój kciuk.
Położono mi na piersi chłopczyka. Niecały kilogram, skóra tak przejrzysta, iż widziałam całą siateczkę żyłek. Serce biło mu tak szybko, iż monitor piszczał jak szalony. A potem, po kilku minutach, chyba poczuł moje ciepło. Uspokoił się. Pielęgniarka, Ania, młoda dziewczyna z warkoczem spiętym klamrą, popatrzyła na mnie i powiedziała cicho, żeby nie zbudzić małego:
— Pani Bożeno, pani ma dar.
Potem zobaczyłam w inkubatorze dziewczynkę. Na przywieszce nie było imienia. Tylko data urodzenia, godzina, waga. Ala, tak ją nazwałam. Siedemset trzydzieści gramów. Mniejsza niż łokieć. Nie miała przy sobie nikogo — matka przychodziła rzadko, bo w domu czekała trójka starszych dzieci. Pielęgniarka Ania powiedziała, iż nikt jej nie osądza, bo życie bywa trudne. Wiedziałam, iż to prawda. Ja też musiałam kiedyś wybierać, a wybór bywa nieludzki.
Teraz jeżdżę do szpitala w poniedziałki i czwartki, zawsze po obiedzie. Znam już wszystkie pielęgniarki po imieniu — Ania, Kasia, Justyna. One wiedzą, iż piję kawę zbożową bez mleka i iż po dwóch godzinach bolą mnie ramiona, ale nie oddam dziecka, dopóki nie zaśnie. Wiedzą, iż nadaję imiona tym, które ich nie mają, choć Dorota mówi, żebym się nadmiernie nie przywiązywała. Ale jak nie przywiązać się do kogoś, kto mieści ci się w dłoni razem z kablem i rurką?
Przedwczoraj Ala zasnęła mi na ramieniu. Poczułam jej oddech na szyi — taki delikatny, jakby ktoś dotykał skóry piórkiem. Trzymałam ją czterdzieści minut, a potem oddałam do inkubatora i pojechałam do domu taksówką, bo autobusem bałam się, iż ktoś mnie potrąci i zgniotę to uczucie.
A w domu czekała wiadomość od Krzyśka. Krótka, bez znaków zapytania: *„Mamo, może wpadniesz w sobotę. Natalia ma koncert, a Magda jest w delegacji. Ty byś mogła zająć się Bartkiem”*.
Zajęłam. Zawiozłam Bartka do dziadka — znaczy, do grobu dziadka — bo w sobotę rano chłopak sam o to poprosił. Zapaliliśmy znicz, a ja patrzyłam, jak Bartek stawia na płycie małą figurkę z plasteliny. Anioła. Nie pytałam, skąd wiedział, iż dziadek lubił anioły. Może ode mnie, kiedyś, gdy był jeszcze mały i słuchał moich opowieści.
Krzysiek przyjechał po niego o osiemnastej. Stanął w progu i powiedział, iż mam nie robić sobie kłopotu. Że przecież nie muszę. A ja wyjęłam z torby paragon ze sklepu zielarskiego, na którym od tygodnia nosiłam numer telefonu do szpitala, i powiedziałam, iż w poniedziałek jadę do dzieci, które mnie potrzebują. Że Ala ma siedemset trzydzieści gramów i czeka na kangurowanie. I iż jeżeli Krzysiek chce, to może przyjść na oddział zobaczyć, co to znaczy trzymać w ramionach kogoś, kto waży mniej niż chleb.
Nie przyszedł.
Ale w poniedziałek, kiedy po obiedzie weszłam na oddział, Ania podeszła do mnie z kubkiem kawy zbożowej i powiedziała, iż któraś z mam zostawiła dla mnie karteczkę. Na odwrocie wypisowego skierowania, zwykłym długopisem, ktoś napisał jedno zdanie:
*„Pani Bożeno, dziękuję, iż trzyma pani moją córkę, kiedy ja nie mogę. Ula”*.
A potem wzięłam Alę na ręce. Ważyła trzydzieści pięć gramów więcej niż w zeszłym tygodniu — pielęgniarka Kasia zapisała to w karcie i uśmiechnęła się, mówiąc, iż to dobry tydzień. Przyłożyłam Alę do piersi, pod brodę, tam gdzie czuć ciepło. Ania podeszła od drugiej strony i poprawiła mi kocyk, bo z klimatyzacji szło zimne powietrze. Trwałam tak dłuższą chwilę, a gdy spojrzałam na monitor, pulsowało na nim spokojne, równe tętno. Sto czterdzieści osiem uderzeń na minutę.
Zostawiłam w szufladzie w pokoju socjalnym karteczkę dla Uli. Napisałam na niej: *„Nie ma za co. Ala jest silna, a ja mam czas. Poniedziałek i czwartek, zawsze po obiedzie. Bożena”*.
A potem wracałam do domu przez miasto, mijając przystanek, na którym kiedyś czekałam na autobus do syna. Przystanek stał pusty, z wyświetlaczem migającym literą „Z”. Wyjęłam z torebki stary paragon ze sklepu zielarskiego i wyrzuciłam do kosza przy przejściu. Może niepotrzebny, ale zrobiłam to świadomie. Miałam nowy numer do przepisania — do Uli. I w czwartek, punktualnie po obiedzie, weszłam na oddział z torbą, w której niosłam dwie gruszki dla pielęgniarek i kocyk z froty, kupiony w sobotę na targu, żeby Ala miała na czym leżeć, kiedy będzie już mogła wyjść ze szpitala.
