Jak dużo wiesz o raku piersi? Wokół tej choroby wciąż krąży wiele nieporozumień. Poniżej wyjaśniamy najczęstsze mity oraz przedstawiamy fakty, które mogą pomóc szybciej rozpoznać objawy i zwiększyć szanse na skuteczne leczenie.
Czy guzek w piersi to jedyny objawu raka?
Czy jestem za młoda, żeby zachorować na raka piersi?
Czy rak piersi dotyczy tylko kobiet?
Czy każdy guzek oznacza raka piersi?
Czy rak piersi dotyczy tylko osób z obciążeniem genetycznym?
Czy diagnoza raka piersi to wyrok?
Czy leczenie raka piersi oznacza zawsze mastektomię?
Czy noszenie stanika zwiększa ryzyko raka piersi?
Czy dezodoranty zwiększają ryzyko raka piersi?
Czy kobiety po 74. roku życia powinny robić przesiewowe badania w kierunku raka piersi?
Mit 1: Guzek w piersi to jedyny objaw raka piersi
Fakt: rak piersi nie zawsze zaczyna się od guzka.
Guzek w piersi jest jednym z najbardziej znanych objawów raka piersi. Jednak nie jest to jedyny sygnał, który powinien zwrócić uwagę. Badania pokazują, iż wiele kobiet, które regularnie badają swoje piersi, nie ma pewności, czy zauważyłoby nietypową zmianę.
Poza guzkiem warto zwracać uwagę także na inne symptomy, takie jak:
- pogrubienie fragmentu tkanki piersi,
- zmiana wielkości lub kształtu piersi,
- zmiana wyglądu brodawki (np. jej wciągnięcie), zmiany skórne wokół brodawki, wydzielina z brodawki,
- obrzęk w okolicy pachy.
- Niepokojące mogą być również zaczerwienienie, swędzenie, łuszczenie się skóry, dołki lub zaciągnięcia na skórze piersi.
Jeśli zauważysz którąkolwiek z tych zmian, warto jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.
Mit 2: Jestem za młoda, żeby zachorować na raka piersi
Fakt: rak piersi może pojawić się w każdym wieku.
Choć ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem, młodsze kobiety również mogą zachorować. Dlatego tak ważne jest, aby kobiety w każdym wieku znały objawy choroby i reagowały, gdy zauważą coś niepokojącego.
Mit 3: Rak piersi dotyczy tylko kobiet
Fakt: mężczyźni także mogą zachorować.
Większość przypadków raka piersi rzeczywiście dotyczy kobiet. Jednak choroba ta może wystąpić także u mężczyzn, choć zdarza się to bardzo rzadko. Stanowi około 1% wszystkich diagnoz raka piersi. Dlatego również mężczyźni powinni zwracać uwagę na ewentualne objawy i w razie potrzeby zgłosić się do lekarza.
Mit 4: Każdy guzek oznacza raka
Fakt: większość guzków w piersi nie jest nowotworem.
Odkrycie guzka w piersi może być bardzo stresujące i często od razu budzi najgorsze skojarzenia. W rzeczywistości jednak większość guzków ma łagodny charakter.
Guzek może być np. włókniakiem gruczolakowatym, czyli nienowotworowym rozrostem tkanki, albo torbielą wypełnioną płynem. Bez odpowiednich badań nie da się jednak jednoznacznie stwierdzić, z jaką zmianą mamy do czynienia.
Dlatego każdy nowy guzek warto jak najszybciej skonsultować z lekarzem. choćby jeżeli w większości przypadków nie jest to rak, wczesne wykrycie choroby znacząco zwiększa skuteczność leczenia.
Mit 5: Rak piersi dotyczy tylko osób z obciążeniem genetycznym
Fakt: większość osób z rakiem piersi nie ma rodzinnej historii choroby.
Niektóre mutacje genetyczne, takie jak zmiany w genach BRCA1 i BRCA2, mogą zwiększać ryzyko zachorowania. Jednak badania pokazują, iż tylko około 5–10% przypadków raka piersi jest związanych z dziedzicznymi mutacjami tych genów.
Oznacza to, iż choroba może dotknąć także osoby, które nie mają żadnej historii raka piersi w rodzinie. Dlatego wszystkie kobiety – niezależnie od obciążeń genetycznych – powinny uczestniczyć w badaniach przesiewowych i zgłaszać się do lekarza, gdy pojawią się niepokojące objawy.
Mit 6: Diagnoza raka piersi oznacza wyrok
Fakt: rak piersi jest chorobą, którą często można skutecznie leczyć.
Rozpoznanie raka piersi jest oczywiście poważną diagnozą, ale współczesna medycyna daje coraz większe szanse na skuteczne leczenie.
Prawie 9 na 10 kobiet z rakiem piersi żyje co najmniej pięć lat od diagnozy, a ponad 8 na 10 przeżywa dziesięć lat lub dłużej.
Najlepsze rokowania są wtedy, gdy choroba zostaje wykryta wcześnie. W przypadku raka rozpoznanego w pierwszym stadium aż 98,2% pacjentek przeżywa co najmniej pięć lat.
Mit 7: Leczenie raka piersi zawsze oznacza usunięcie całej piersi
Fakt: w wielu przypadkach można usunąć tylko sam guz.
Metody leczenia raka piersi są różne i zależą od indywidualnej sytuacji pacjentki. Terapia może obejmować operację, radioterapię, chemioterapię, leczenie hormonalne lub terapie celowane.
Choć operacja jest częstym elementem leczenia, nie zawsze oznacza mastektomię, czyli całkowite usunięcie piersi. W wielu przypadkach możliwe jest leczenie oszczędzające pierś, polegające na usunięciu jedynie guza i niewielkiego fragmentu tkanki wokół niego.
Mit 8: Noszenie stanika zwiększa ryzyko raka piersi
Fakt: stanik nie ma wpływu na ryzyko zachorowania.
Czasem pojawiają się twierdzenia, iż noszenie stanika może zwiększać ryzyko raka piersi, ponieważ powoduje gromadzenie się toksyn lub ucisk tkanek.
Badanie przeprowadzone w 2014 roku w Stanach Zjednoczonych, obejmujące ponad 1500 kobiet, nie wykazało żadnego związku między noszeniem stanika a ryzykiem raka piersi. Nie miały znaczenia ani rozmiar miseczki, ani liczba godzin noszenia stanika dziennie, ani to, czy był to stanik z fiszbinami. Również późniejsze badania nie potwierdziły istnienia takiego związku.
Mit 9: Dezodoranty powodują raka piersi
Fakt: nie ma dowodów na związek między dezodorantami a rakiem piersi.
Niektóre teorie sugerują, iż antyperspiranty zwiększają ryzyko raka piersi, ponieważ zawierają parabeny – substancje konserwujące o działaniu podobnym do hormonów.
Dotychczasowe badania nie potwierdziły jednak, aby parabeny powodowały raka piersi. Podobne obawy dotyczą soli aluminium, które mają blokować gruczoły potowe i zapobiegać poceniu się.
Również w tym przypadku nie ma wiarygodnych dowodów naukowych potwierdzających taki związek. Dodatkowo przepisy dotyczące składników kosmetyków w Europie są bardzo restrykcyjne, dzięki czemu produkty te są uznawane za bezpieczne.
Mit 10: Kobiety po 74. roku życia nie mogą korzystać z badań przesiewowych
Fakt: kobiety powyżej 74 lat również mogą wykonać badanie.
Program badań przesiewowych automatycznie zaprasza kobiety w wieku od 45 do 74 lat. Nie oznacza to jednak, iż starsze kobiety nie mogą się badać.
Kobiety powyżej 74. roku życia mogą przez cały czas korzystać z bezpłatnych badań przesiewowych – wystarczy samodzielnie zgłosić się do lokalnego ośrodka badań.
Niezależnie od wieku czy płci, ważne jest, aby regularnie obserwować swoje ciało i reagować na wszelkie niepokojące zmiany w obrębie piersi. jeżeli zauważysz guzek, obrzęk, zmianę kształtu piersi, wciągnięcie brodawki, zmiany skórne lub wydzielinę z brodawki, warto jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Wczesne wykrycie raka piersi znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
