A gdzie tu jest napisane, iż ten powietrz to twój? Klatka schodowa wspólna jest. Chcę palę, chcę pluję. Pani się kodeksu naucz!
Wiktoria, dwudziestoletnia córka sąsiadki Grażyny, wypuściła gęstą chmurę waniliowo-słodkiego dymu prosto w twarz pani Haliny Kowalik. Obok Wiśki, rozwaleni bezczelnie na parapecie między piętrami, rechotali dwaj chłopacy. Na betonowej posadzce walały się niedopałki, puste puszki po Tigercach i łupiny po słoneczniku.
Halina Kowalik, główna księgowa w fabryce, nie zakrztusiła się ani nie zafurgała rękami, czego nastolatki się spodziewały. Przesunęła okulary na nosie, spojrzała na Wiktorię tym samym chłodnym, oceniającym wzrokiem, od którego szefom podczas audytu spływa pot po plecach.
To miejsce wspólne, Wiktoria odezwała się głosem zimnym jak wiatr znad Bałtyku. Czyli: tutaj się nie pali, nie pluje i nie robi chlewu. Masz pięć minut, by posprzątać ten chlew, albo pogadamy inaczej.
Oj, strachy na lachy zadrwiła Wiśka, strzepując popiół na właśnie umytą przez dozorczynię podłogę. Idź się uspokój, bo ci ciśnienie wywali. Mamie się poskarżysz? To ona mi kazała tu siedzieć, żeby w domu nie śmierdziało.
Chłopcy ryknęli. Drzwi Haliny zamknęły się cicho, odcinając klatkowy harmider.
Z korytarza dolatywał zapach smażonych ziemniaków i starego drewna swojski, domowy aromat, który teraz zagłuszał smród tanich papierosów wdzierający się przez dziurkę od klucza. W kuchni nad talerzem garbił się Paweł.
Paweł miał trzydzieści dwa lata, ale wyglądał na czterdzieści z hakiem przez wczesne łysienie i wieczną przygarbioną sylwetkę. Sierota po siostrzeńcu zmarłego męża Haliny, mieszkał z nią już dekadę. Cichy, bez zaradności, lekko się jąkał, w warsztacie zegarmistrzowskim dłubał, własnego cienia się bał. Dla sąsiadów był po prostu pokręcony świetny obiekt do docinków.
H-halina, oni t-tam znowu są? szepnął Paweł, skulony, gdy usłyszał rumor zza drzwi.
Jedz, Paweł, to nie twoja sprawa ucięła Halina i nałożyła mu kartofli. W środku jednak w niej się gotowało.
Wieczorem poszła do Grażyny. Sąsiadka otworzyła w szlafroku, z telefonem w garści i ogórkową maseczką na twarzy.
Graża, twoja córka urządziła sobie melinę przy moich drzwiach. Dym wali do mieszkania, hałas do nocy. Żądam działań.
Grażyna tylko przewróciła oczami, nie odkładając telefonu:
Halinka, no co ty, daj żyć. Młodzi muszą gdzieś posiedzieć, na dworze zimno. Toż to nie patologiczne ćpuny, tylko gadają. Może ty byś pobłażliwiej… Ty dzieci własnych nie masz, to się czepiasz. A twój Pawełek wiadomo taki trochę odjechany, jemu to już całkiem bez różnicy…
Strzał był celnym kopniakiem pod żebra. Halina głęboko wydechnęła.
Rozumiem, młodzieżowe sprawy. I mój Paweł też ci zawadza? W porządku, Grażyna. Zapamiętam.
Wróciła do mieszkania, usiadła przy biurku, wyciągnęła teczkę z dokumentami. Emocje są dla mięczaków. Dla twardych jest Kodeks cywilny i ustawa o wykroczeniach.
Przez kolejny tydzień Halina była cicha jak mysz pod miotłą. Wiśka już całkiem rozpanoszyła się na klatce, pewna, iż stara prukwa skapitulowała. Na korytarzu pojawił się zdezelowany fotel z kontenera, muzyka dudniła do pierwszej.
Finał przyszedł w piątek.
Paweł wracał z pracy siata w ręku, w drugiej małe pudełko dla klienta. Gdy zrównał się z ekipą na klatce, jeden z chłopaków, adorator Wiśki zwany Kwaśny, sprytnie podstawił nogę.
Paweł się potknął. Siatka się rozerwała, jabłka potoczyły się po brudnej podłodze prosto pod pety. Pudełko z zegarkiem trzasnęło o ścianę.
Ha! Patrzcie, struś frunie! zarechotał Kwaśny.
Wiśka leniwie wypuściła dym:
No patrz, baranie, co robisz. Oddychaj ciszej, bo powietrza brakuje. Zbieraj te jabłka, póki dobra jestem.
Paweł, czerwony jak burak, trzęsącymi się dłońmi zbierał owoce. W oczach mu stały łzy niemocy. Przyzwyczaił się. Wszystkich miał za nic, każdy mógł go szturchnąć. Jak zawsze.
Drzwi się rozwarły. Na progu stała Halina Kowalik. W ręku nie miała miotły, ani wałka tylko telefon wymierzony w Kwaśnego.
Wykroczenie, wyzwiska, szkody materialne powiedziała dobitnie. Mam wszystko nagrane. Zaraz zadzwonię do dzielnicowego, a jutro zaniosę materiały na policję.
Schowaj ten telefon, babo! burknął chłopak, ale nie ruszył z miejsca wzrok Haliny był gorszy od policyjnej pałki.
Paweł, chodź do mieszkania rozkazała twardo, choćby na niego nie patrząc.
A-a jabłka… wyjąkał.
Zostaw. To już śmieci. Jak wszystko tutaj.
Za Paulem zamknęły się drzwi, a Halina odwróciła się powoli do oniemiałej Wiktorii.
Teraz słuchaj, dziecko, bardzo uważnie. Myślisz, iż tydzień siedziałam cicho? Jedyny powód: kompletowałam dokumentację.
Jaką dokumentację?! zaśmiała się Wiśka, ale głos jej zadrżał.
Skontaktowałam się z właścicielem mieszkania. W końcu twoja matka tylko tu mieszka, a własność należy do twego ojca z Warszawy czyż nie? On myślał, iż masz indeks na medycynie, a nie bandę pijaczków na klatce.
Wiktorii zbladła twarz. Ojciec był nie tylko surowy był terrorystą wychowania, sponsorował je tylko przy idealnym zachowaniu.
Nie zrobisz tego… wyszeptała.
Już zrobiłam. On dostał zdjęcia, filmy twoich imprez dziesięć minut temu. Razem z zawiadomieniem na policję i do administracji, z wydrukiem godzin, dat, bałaganu, palenia, hałasu. Policjant będzie u nas za pół godziny. A twój ojciec przyjeżdża jutro rano.
W sobotę rano klatką wstrząsnął głos basem.
Halina piła herbatę, gdy zadzwonił dzwonek. W progu stał wysoki, postawny mężczyzna w dobrym płaszczu ojciec Wiktorii, Adam Wysocki. Obok, z opuszczoną głową i zapuchniętymi oczami, stała Grażyna, po córce ani śladu.
Pani Halino? mężczyzna mówił grzecznie, ale stanowczo. Przepraszam za zachowanie córki i byłej żony. Klatka już sprzątnięta, malowanie ścian opłacę. Wiktoria jedzie do akademika. Finansowanie wstrzymałem.
Halina skinęła głową przyjmując przeprosiny jak coś oczywistego.
Słusznie. Ale została jeszcze jedna sprawa.
Przywołała Pawła. On wyszedł skrzywiony, wyczekując awantury.
Pański gość wczoraj obraził mojego siostrzeńca. Zniszczył mu pracę. Paweł to świetny zegarmistrz. Odnawia mechanizmy, których Szwajcarzy nie ruszają.
Adam Wysocki spojrzał z zaciekawieniem na speszonego Pawła.
Zegarmistrz?
R-restaurator szepnął Paweł, ledwo się jąkając.
No to pięknie mężczyzna podszedł, Paweł aż odskoczył, ale Adam wyciągnął dłoń. Mam kolekcję kieszonkowych Breguet. Jeden nie działa, trzy serwisy odmówiły naprawy. Rzucisz okiem?
Paweł spojrzał niepewnie, w oczach po raz pierwszy pojawił się błysk.
Spróbuję… jeżeli sprężyna cała.
Zatem załatwione Adam uścisnął mu dłoń. Wybacz mi tę moją pannę. Nie dopilnowałem. Żadnych uraz, za szkody zapłacę.
Gdy drzwi się zamknęły, Paweł jeszcze długo patrzył na własną rękę. Wyprostował się. Po raz pierwszy od lat ramiona miał szeroko.
Ciocia Halina powiedział pewnie, nie zacinając się prawie wcale może ja jeszcze te jabłka pozbieram? Nie ma co marnować.
Halina odwróciła się ku oknu, żeby nie zobaczył jej łez.
Pozbieraj, Paweł. I czajnik nastaw. Dziś u nas święto.
Na klatce było czyściutko i cicho. Pachniało chlorem i świeżo malowaną ścianą. Z mieszkania Haliny dolatywał zapach szarlotki i spokojny, pewny głos Pawła, który tłumaczył cioci budowę tourbillonu.
Palarnia była zamknięta. Na zawsze.
